Muzikaal protest in Europese steden tegen bezuiniging op jongerenorkest

Het jongerenorkest van de EU dreigt door bezuinigingen te verdwijnen, bij wijze van noodkreet speelden muzikanten in op pleinen in verschillende steden het Europese volkslied.

Een groep van vijftig jonge muzikanten speelt op het plein voor station Amsterdam Centraal als protest tegen het stopzetten van de subsidie voor het European Union Youth Orchestra. Foto: Gino Kleisen

Een paar minuten over twaalf op vrijdagmiddag openen ruim vijftig muzikanten hun robuuste instrumentkoffers op het plein voor het centraal station in Amsterdam. Uit de dozen komen de glimmende blaasinstrumenten en op het grote stationsplein kwetsbaar ogende strijkinstrumenten van het gelegenheidsorkest. De muzikanten, veelal alumni en huidige leden van het European Union Youth Orchestra (EUYO), spelen vrijdagmiddag onaangekondigd het Europees volkslied voor de hoofdingang van Amsterdam Centraal als noodkreet voor het voortbestaan van het jongerenorkest van de Europese Unie. Een flitsoptreden als protest. “Er zijn wel meer internationale muziekprojecten, maar dit is een van de weinige dat geen wedstrijd is tussen landen, maar een echte Europese samenwerking”, zegt violist Tessel Hersbach.

Eind vorige week werd bekend dat de Europese Unie ophoudt met het geven van subsidie aan het jongerenorkest, wat waarschijnlijk het einde betekent voor het orkest met leden uit alle 28 lidstaten van de EU. Het orkest viert dit jaar het veertigjarig jubileum. Een beleidswijziging bij de EU is de oorzaak van de subsidiestop, structurele steun aan instellingen als de EUYO wordt vervangen door steun aan tijdelijke projecten.

Koninklijk Concertgebouw Orkest

Als protest tegen de beslissing voeren leden en sympathisanten van het orkest vrijdag actie in verschillende Europese steden door om 12:00 uur op pleinen het Europees volkslied, een gedeelte uit de negende symfonie van Ludwig van Beethoven, te spelen en mensen op te roepen de petitie te tekenen. De actie werd online gesteund door professionele orkesten als het Koninklijk Concertgebouw Orkest, die video’s op hun website plaatsten.

Internationaal

“Juist in deze tijd waarin de grenzen sluiten is het belangrijk om een gedeeld Europees muziekprogramma te hebben”, stelt cellist Sinéad O’ Halloran, sinds 2012 lid van het orkest. “Ik kom zelf uit Ierland, en omdat dat een eiland is en nogal ver van alles verwijderd ligt had ik nooit zo’n sterk idee wat Europa eigenlijk inhield. Pas toen ik bij het orkest kwam heb ik dat ontdekt. Nu heb ik vrienden uit iedere lidstaat van de EU en studeer ik in Dusseldorf.” O’ Halloran is speciaal voor de actie uit Duitsland naar Nederland gekomen.

Naast een rol in het leggen van internationale contacten is het orkest volgens de actievoerende muzikanten belangrijk vanwege het opleiden van nieuw muzikaal talent. “Ik kan me niet voorstellen hoe de wereld van de klassieke muziek eruit zou zien zonder EUYO, bij alle grote orkesten spelen mensen die eerst bij EUYO hebben gespeeld”, legt O’ Halloran uit.

Demonstratie van EUYO in Londen:

Publiek

Omstanders zijn er in de paar minuten die het flitsoptreden duurt ongeveer evenveel als muzikanten. Veel toeristen die met hun camera’s foto’s en filmpjes maken en het wel een leuk verzetje vinden. Maar er zijn er ook die speciaal voor de actie naar het stationsplein gingen. Marie Eekhof hoorde over de actie op de radio en besloot te komen luisteren: “Het is zonde dat we in zo’n rijk en welvarend land geen geld meer willen besteden aan cultuur.”