KLM kampt met kloof tussen rijk en arm

Grondpersoneel van KLM demonstreerde tegen een nieuwe cao. Maar de onvrede richt zich ook op de riante vliegerssalarissen.

„Het was een fantastische actie!” roept een medewerker van de FNV vanaf de laadbak van een knalrode vrachtwagen. Even later leggen circa 200 KLM’ers hun rode vlaggen in de laadbak. Ze stappen in gereedstaande bussen. De tafels met koffie en thee worden opgeruimd.

Een uur lang demonstreerden de KLM-werknemers donderdagmiddag bij de ingang van het hoofdkantoor in Amstelveen. Directeur personeelszaken Aart Slagt nam een ‘Gouden Retourticket’ in ontvangst. Buiten het zicht van de pers, want die mocht van KLM het terrein niet op. „We willen op ons eigen terrein met onze mensen praten”, was de verklaring.

Inzet van de actie is een nieuwe cao voor het grondpersoneel, circa 16.000 van de 32.000 KLM-werknemers. Voor de vijf betrokken vakbonden, die zowel hoge als lage banen vertegenwoordigen en voor het eerst samen optrekken, zijn de door KLM gepresenteerde voorstellen onbespreekbaar. De voorstellen omvatten onder meer loonbevriezing, meer pensioenrisico, afschaffing van ouderendagen en meer uitzendkrachten. FNV-bestuurder Jan van den Brink: „We praten niet voordat dit plan van tafel is. Het overleg moet weer blanco beginnen.” Een volgende actie staat gepland voor 1 juni, op Schiphol.

Naast concurrentie van buiten kampt KLM nu met een aantal problemen binnenshuis. Het grondpersoneel verzet zich niet alleen tegen ‘afbraak’ van arbeidsvoorwaarden, maar ook tegen de grote reorganisatie die gaande is om van een KLM een zogeheten high performance organization (HPO) te maken. De gevolgen worden nu zichtbaar, bijvoorbeeld het verplaatsen van administratieve banen naar het buitenland.

2.800 piloten

Maar de grootste interne bedreiging voor KLM is volgens vakbondsbestuurders de groeiende kloof tussen vliegend- en grondpersoneel. Het bedrijf kent een extreme inkomensongelijkheid, van duur betaalde piloten tot laagbetaalde bagagesjouwers. Volgens Bob van der Wal, voorzitter van de VHKP voor hoger personeel, verdienen de 2.800 piloten samen evenveel als de 16.000 grondmedewerkers, elk 800 miljoen euro. Hij vreest meer tweespalt, en bepleit herstel van gezamenlijk cao-overleg voor de drie personeelssegmenten – grond, cabine en piloten.

FNV’er Van den Brink verzet zich tegen een gelijke bijdrage van iedere werknemer. „De breedste schouders moeten de zwaarste lasten dragen. Het is volstrekt onredelijk dat KLM niet kijkt naar de ongelijke inkomensverhoudingen in het bedrijf.”

Jos Goedhart, voorzitter van de ondernemingsraad, bevestigt de kloof tussen personeel op de grond en in de lucht. „De verdeeldheid binnen de OR is nog nooit zo groot geweest.”