Beweeg mee met de vlucht

Vogels fotograferen is een vak, maar ook een populaire hobby. Tips van de vogelfotoprof.

Mislukte lepelaar, vindt Ott, want de vleugels zijn onevenwichtig en niet mooi gespreid, je ziet geen details van veren. De wolken zijn te prominent. De vogel vliegt het beeld uit.

Dit is het eerste wat vogel- en natuurfotograaf Servan Ott (40) zegt: „In focus blijven.” Alles wat een fotograaf moet doen om de beweeglijke wereld van vogels vast te leggen, valt samen in dat ene woord ‘focus’. Het betekent volop aandacht hebben voor je omgeving. De zintuigen op scherp. Camera stevig in de hand, voeten stabiel op de grond.

We zijn in een veld vol bloeiend fluitekruid en meidoorn, vlak bij zijn woonplaats Grootebroek, Noord-Holland. Hij heeft een Canon 5DIII-camera bij zich.

Het is de Nationale Vogelweek en Ott geeft cursussen vogelfotografie op drie plekken: de Pier van IJmuiden, de haven van Enkhuizen en de Oostvaardersplassen. Vogels zijn overal en mensen die vogels waarnemen en fotograferen zijn ook overal. Ott: „Vogelfotografie is populair. Mensen gaan de stad uit, naar buiten. Fotografie is een van de manieren om in contact met de natuur te komen. Kijk eens naar de vele houdingen van een vogel in de vlucht: de gespreide vleugels, hoe het licht erdoorheen valt. Ik ben altijd op zoek naar spannende momenten van vogelgedrag, bijvoorbeeld de balts, de paring, ouders die jongen voeren. Of neem de blauwe reiger. Komt er een andere vogel in zijn buurt, dan zet hij zijn kopveren op, maakt zich groot.”

Juist op dit moment ontdekken we een gaai tussen de takken. Ott neemt een paar foto’s. Op de ene is te veel lucht te zien, daardoor wordt de vogel een zwart silhouet. Hij zoekt een andere positie, met eikenloof als achtergrond. Dat tempert het licht. Een belangrijke tip bij het fotograferen van water- en weidevogels: kies zelf ook een laag perspectief, liggend of bukkend. Ook geduldig wachten vanuit een vogelhut is een aanbeveling. Dan stoor je de vogels niet en komen ze dichterbij.

Het is belangrijk, zegt Ott, om goed voorbereid op pad te gaan: „Ken de plekken waar de vogels zitten of raadpleeg Waarneming.nl om te weten waar een bijzondere vogel zich ophoudt. Dan verspil je geen tijd aan zoeken. Ik volg in mijn vogelfotografie de seizoenen. Dus in het voorjaar gaan we de balts en de paring vastleggen. In mei zijn er de jongen en in het begin van de herfst de najaarstrek.”

Wat maakt dan uiteindelijk een goede foto? „Fotograferen is kijken, bestuderen, streven naar een levendige compositie. Kennis van vogels is belangrijk; je moet wel een fuut van een meerkoet kunnen onderscheiden. Dan is er de technische puzzel van sluitertijd, belichting en scherptediepte. Spiegeling van een vogel in het water leidt tot harmonisch effect.”

Het ingewikkeldst zijn foto’s van vogels in vlucht. Daarvoor heeft Ott een vuistregel. „Volg de kop en de ogen, beweeg mee met de vlucht. Degene die jouw foto ziet, beleeft hetzelfde als wat jij meemaakte toen je afdrukte. Ik maak veel foto’s, wel 2.500 per dag. Uit al die foto’s kies ik de beste op grond van achtergrond, lichtval, compositie. En of de vogel in zijn natuurlijke omgeving tot zijn recht komt, dat is belangrijk. Natuurfoto’s maken is de schoonheid overdragen.”