Nieuwe Turkse premier moet in Erdogans schaduw opereren

Binali Yildirim was vier termijnen minister van Transport. In die periode is de infrastructuur in Turkije sterk verbeterd. Als premier is zijn belangrijkste taak de invoering van een presidentieel systeem.

Foto AFP

De nieuwe Turkse premier is een bedaarde doener waarmee president Recep Tayyip Erdogan goed zaken kan doen. Binali Yildirim richtte in 2001 samen met onder meer Erdogan de regerende conservatieve partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) op. Sindsdien werken ze nauw samen.

Yildirim geldt als een man van daden. In tegenstelling tot zijn tot aftreden gedwongen voorganger Ahmet Davutoglu, een academicus die graag het woord voerde. De samenwerking met de „oprichter en leider” (Erdogan) zal in „volledige harmonie” zijn, beloofde hij tijdens de persconferentie na het bekendmaken van zijn kandidatuur.

De AKP nomineerde Yildirim donderdag als enige kandidaat voor zowel het voorzitterschap van de machtige partij als het premierschap. Dat wordt zondag nog bekrachtigd op een speciaal daarvoor georganiseerd partijcongres in Ankara. De wissel van partijvoorzitter en premier is pas vanaf dat moment officieel, maar bij gebrek aan concurrenten nu al een feit.

Yildirim was vier termijnen minister voor Transport, Maritieme Zaken en Communicatie en tussendoor adviseur van Erdogan. In die periode is de infrastructuur in Turkije sterk verbeterd. Dat maakt hem een populair binnen de partij. Daarbuiten roept hij weinig negatieve reacties op, hoewel hij als minister voor Communicatie ook meerdere keren verantwoordelijk was voor het blokkeren van Youtube, Facebook en Twitter.

De weinige keren dat de conservatieve moslim voor controverse zorgde, maakten seculiere Turken grappen over de afstand tussen hem en zijn vrouw. Op Twitter gaan foto’s rond waarbij zij alleen op de achterbank zit terwijl hij rijdt. Of aan een andere tafel tijdens een officiële lunch.

Vooraf stond vast dat de nieuwe premier, wie het ook zou worden, geldt als tussenpaus die in de schaduw van Erdogan zal moeten opereren. Zijn belangrijkste taak is de invoering van een presidentieel systeem. Daarvoor is een omstreden grondwetswijziging nodig. De AKP heeft nu niet de benodigde 367 zetels steun in het parlement. Een van de manieren om daar wel aan te komen is mogelijk het forceren van vervroegde verkiezingen later dit jaar.

De AKP probeert de rangen te sluiten, na de ophef rondom het door Erdogan gedwongen aftreden van Davutoglu. We moeten ons verenigen achter een leider, zeggen leden. Twee is teveel, dat zorgt maar voor verwarring. Om dat uit te leggen, gebruiken commentatoren in de pro-AKP-media onder meer de vergelijking met een orkest, dat pas mooi speelt als er een dirigent voor staat.

Op 7 mei liet de nieuwe premier tijdens een speech in Malatya zijn loyaliteit nogmaals blijken:

„We hebben wegen aangelegd. We hebben projecten voltooid die het leven van onze burgers vergemakkelijken en stap voor stap naar een hoger beschavingsniveau brengen. Nu is het tijd voor het presidentiële systeem.”

Direct nadat zijn naam donderdag bekend was gemaakt, bracht Yildirim een bezoek aan een dorp waar begin deze week dertien mensen omkwamen nadat ze probeerden te voorkomen dat opstandelingen van de PKK een vrachtwagen vol explosieven bij ze parkeerden. „Ik zal het terreurprobleem van de agenda van Turkije halen”, beloofde hij de partij.

Het dorp symboliseert dat Koerdische burgers slachtoffer zijn van de PKK. En niet alleen van geweld door het leger. De onderliggende boodschap is dat de strijd tegen de PKK verbeten zal worden doorgezet. Precies zoals Erdogan heeft beloofd.