Column

Het trucje dat Rutte en Sylvana delen

Het fijne van moderne politiek is dat de mogelijkheden om nieuws te maken in feite oneindig zijn. Als je Sylvana Simons een verkiesbare plaats gunt, zit je als partij meteen in de best bekeken talkshow – zelfs als je nog nooit een zetel won. Als je de premier omringt met mal geklede partijgenoten op een avondje van De Toppers, ben je verzekerd van aandacht in alle media.

Het is de paradox van de openheid. Burgers willen steeds meer weten van politici, en het antwoord van politici is dat zij steeds vaardiger openheid poseren. Zij komen graag in beeld – maar zeggen vooral wat ze vooraf bedacht hebben. In reclametaal – die de taal van de woordvoerder geworden is: zij dragen hun kernboodschap uit.

Het fijne hieraan is dat elke politicus, en elke partij, zo óók kan poseren wat hij (m/v) niet is. De mensen van Denk leverden woensdag een knap staaltje. Zij hadden geen tijd voor het Kamerdebat over Ebru Umar, en presenteerden Sylvana Simons met een video waarin zij het belang van verbinding benadrukt.

Jazeker: Denk benadrukt het belang van verbinding. Alleen dus niet met Umar. Niet met nabestaanden van de Armeense genocide. Niet met Erdogan-critici. Denk is zo ontdaan over de verruwing en verrechtsing in deze maatschappij dat de partij zich eerst van die maatschappij isoleert en dan verbinding zoekt. Verbinding als pose.

Het bezoekje van Rutte aan de Toppers, dit is het interessante, bevatte in essentie hetzelfde trucje. Zo’n premier is voortdurend in beeld met lui die tot de elite gerekend worden. Dasdragende maatpakken. Hij doet er weinig aan. Maar als je electoraal concurreert met Wilders is het geweldig óók op het gala van de gewone man gezien te worden, in een setting van veelkleurige smakeloosheid: schitterende pose.

In de nieuwe tijd van doelgroepen en gedisciplineerde kernboodschappen is dit wat politiek leiders vanaf een jaar voor de verkiezingen allemaal nodig hebben. Hun imago spiegelen. Zijn wat je niet bent en toch je geloofwaardigheid behouden.

Reken maar dat we dit de komende tijd meer zien. Het risico van de verkeerde keuze zal enorm zijn. Een Henk Krol op de surfplank. Een Jesse Klaver aan het bier met hardrockers.

Maar dit gevaar illustreert ook hoe groot het probleem is: de poses van de politicus zijn zo doordacht geworden dat hij alleen nog genoeg kiezers bereikt wanneer hij de grens van het onwaarachtige opzoekt.