Joop Daalmeijer: ‘De Appel dicht? Hoop het niet’

Interview Dit is de laatste subsidieronde van Joop Daalmeijer, voorzitter van de Raad voor Cultuur. Hij hoopt dat de minister hier en daar wat milder oordeelt dan zijn raad.

Joop Daalmeijer, voorzitter van de Raad voor Cultuur, overhandigt het advies over de toekomst van het cultuurbeleid aan minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. ANP MARTIJN BEEKMAN

Twintig culturele instellingen heeft Joop Daalmeijer, voorzitter van de Raad voor Cultuur, gisteren gebeld. Hij wilde ze persoonlijk vertellen hoe hun subsidieaanvraag was beoordeeld. Soms was er blijdschap, soms teleurstelling of onbegrip, zoals bij de Appel en Theater Utrecht.

Uw adviezen waren in een aantal gevallen keihard: geen subsidie meer. Was dat moeilijk?

„Zeker, je praat over het voortbestaan van instellingen. Je neemt zo’n besluit niet zomaar. Bij de Appel is bestuurlijk veel mis en ook aan hun plannen schortte veel. Daar konden we eenvoudigweg geen positief oordeel over vellen. Moet zo’n instelling dan dicht? Ik hoop het niet. Als de juridische perikelen achter de rug zijn zitten er weer nieuwe mensen. Die kunnen dan een nieuwe aanvraag indienen.”

Die tweede kans staat niet in het advies.

„Er is nog één plek open voor een presentatie-instelling. Wij adviseren om die in te vullen in Amsterdam of in de regio’s Noord of Oost. De beste moet het worden. Dat kan ook een andere instelling zijn.”

Krijgt Theater Utrecht een tweede kans?

„Dat gezelschap heeft de afgelopen jaren de eigen inkomstennorm niet gehaald. Het is in 2012 bijna failliet gegaan. De nieuwe leiding kan daar niets aan doen. Hun toekomstplannen boezemen vertrouwen in, maar die inkomstennorm is een knock-outcriterium. In dit geval zou de minister de hardheidsclausule kunnen toepassen. Maar ik weet niet hoe haar juristen daarover denken.”

Want dan wil Stroom in Den Haag dat ook?

„Daar zat het wel anders, hoor. Zij haalden de norm de afgelopen periode, maar verwachten de komende vier jaar maar op 11 procent uit te komen. Daarom geven wij een negatief advies over de subsidie.”

U dringt opnieuw aan op een aantal fusies. Wat doet u als daaraan geen gehoor wordt gegeven?

„Wij dreigen niet met sancties, het is in het belang van de instellingen zelf om te fuseren. De orkesten in het oosten redden het niet langer zelfstandig. Het zijn nu twee uitgeklede orkesten met onderbetaalde musici, terwijl je er één toporkest van kan maken.”

De Tweede Kamer heeft subsidie afgedwongen voor enkele festivals. U bent daar kritisch over.

„Op zichzelf vinden we het goed dat er subsidie gaat naar festivals, want dat past in deze tijd. Maar de omschrijvingen in de subsidieregeling waren wel erg nauw: ‘een openluchtfestival in het noorden van het land’, dat kan natuurlijk alleen Oerol zijn. Andere openluchtfestivals, zoals Boulevard en het Zeeland Nazomerfestival, maken dan geen kans.”

Musea die het al moeilijk hadden, zoals Huis Doorn, Loevestein en Meermanno, worden nu weer 10 procent gekort. Hoe moet dat verder?

„Er is wat geld over op de begroting, ik hoop eigenlijk dat de minister er bij die musea wat bij doet.”