Bayer doet vijandig bod op Monsanto

Met de overname van het Amerikaanse concern zou een reus ontstaan in zaden en landbouwchemicaliën.

Bayer-fabriek in Leverkusen Foto OLIVER BERG / DPA

Het Duitse farmacie- en chemieconcern Bayer heeft woensdagavond een vijandig bod gedaan op het Amerikaanse Monsanto, wereldleider op het gebied van zaden voor onder meer maïs, sojabonen en katoen. Als de miljardenovername doorgaat ontstaat een van de grootste producenten van zaden- en landbouwchemicaliën ter wereld.

Vorige week meldde persbureau Bloomberg dat Bayer (beurswaarde 79 miljard euro) onderzoek deed naar een overname van Monsanto (beurswaarde 38 miljard euro). Monsanto heeft in een persbericht bevestigd dat het een „ongevraagd, niet bindend” overnamebod van Bayer heeft gekregen. Het bedrijf geeft geen commentaar en bestudeert het voorstel met financiële en juridische adviseurs. De financiële details zijn onbekend.

Bloomberg meldde in maart al dat Monsanto overnamegesprekken zou voeren met zowel Bayer als BASF. Maar woensdag deed Brett Begemann, operationeel directeur van Monsanto, overnames door deze concerns af als „wilde speculatie”.

Gentechgewassen

Monsanto uit St. Louis in Missouri (1901) werd in de jaren zeventig groot met de productie van het omstreden landbouwgif Roundup – dat de Wereldgezondheidsorganisatie deze week uiteindelijk als niet-kankerverwekkend bestempelde. Medio jaren negentig bracht het bedrijf de eerste genetisch gemodificeerde zaden op de markt, die bestendig zijn tegen insecten en bestrijdingsmiddelen. Milieuorganisaties voeren al jaren actie tegen Monsanto en claimen dat gentechgewassen het milieu vervuilen en de volksgezondheid schaden.

Bayer (1863) uit Leverkusen in Noordrijn-Westfalen is actief op het gebied van gezondheid en landbouw. Het bedrijf is de uitvinder van aspirine en produceert onder meer anticonceptiepillen. Bayer produceert verder pesticiden en insecticiden voor boeren en ook bestrijdingsmiddelen „tegen ziekten en plagen in huis en tuin” voor consumenten. Bayer verkoopt tevens zaden en is een directe concurrent van Monsanto.

Een overname kan voor beide bedrijven voordelen bieden. Monsanto zou minder afhankelijk worden van de landbouw, terwijl de zadendivisie van Bayer de nummer 1-positie overneemt. Bayer streeft een „leidende” en geïntegreerde” positie in de agrarische markt na, aldus een persbericht.

Zaadveredelaar

De prijs van gewassen staat onder druk en leidt al jaren tot fusies in de biotechnologie. Zo maakten de Amerikaanse chemiereuzen Dow Chemical en DuPont begin dit jaar bekend te fuseren. Monsanto heeft zelf vaker geprobeerd om de Zwitserse zaadveredelaar en pesticidenmaker Syngenta over te nemen. Een laatste poging strandde vorig jaar toen Syngenta een bod van 40,6 miljard euro weigerde.

Syngenta heeft in februari wel positief gereageerd op een lager overnamebod (39,6 miljard euro) door het Chinese staatsbedrijf ChemChina. Het Chinese bod was geheel in contanten en de kans dat de mededingingsautoriteiten akkoord zouden gaan, was groter, aldus Syngenta.

Als de overname van Monsanto door Bayer slaagt, is de fusie groter dan die tussen ChemChina en Syngenta. Maar het plan zal waarschijnlijk vragen oproepen van de Amerikaanse mededingingsautoriteit, omdat de zadendivisie te groot zou kunnen worden, met name op het gebied van koolzaad, katoen en soja.

Het kan ook dat de aandeelhouders van Bayer geen overname willen. „Ondanks de voortdurende consolidatie in de markt voor landbouwchemicaliën is voor Bayer een deal met Monsanto niet nodig”, zei beursanalist Volker Braun van het particuliere Bankhaus Lampe KG. Er zijn genoeg overnameprooien voor betere prijzen en met minder risico’s, zei hij.

Beleggers in Bayer en Monsanto reageerden donderdagochtend niet bijster enthousiast op het bod. Het aandeel Bayer, dat woensdag sloot op bijna 89 euro, stond donderdag op de beurs in Frankfurt, circa 8 procent in de min. Het aandeel Monsanto, met een slotkoers van ruim 97 euro, stond in New York op 0,5 procent verlies.