02.39 uur: laatste signaal MS804

Airbus EgyptAir met 66 mensen aan boord laatst waargenomen boven de Middellandse Zee.

Toestel van de radar in Egyptisch luchtruim

Een passagiersvliegtuig van EgyptAir dat op weg was van Parijs naar Kairo is woensdagnacht van de radar verdwenen. Donderdagmiddag om 12.00 uur was nog onbekend wat er met het vliegtuig is gebeurd. De Franse en Egyptische premiers wilden een aanslag niet uitsluiten.

De kans is groot dat het toestel is neergestort in het oostelijk deel van de Middellandse Zee. Een tiental schepen neemt deel aan de zoekactie. Om 13.30 uur zou de Egyptische minister van luchtvaart een persconferentie geven.

De Airbus 320 met vluchtnummer MS804 had 66 mensen aan boord, onder wie zeven bemanningsleden en drie beveiligers. Onder de passagiers zijn dertig Fransen en vijftien Egyptenaren. Het vliegtuig vertrok woensdagavond om 23.09 uur vanaf vliegveld Charles de Gaulle in Parijs. Het verdween van de radar toen het net van het Griekse naar het Egyptische luchtruim was overgegaan, ten zuidoosten van Kreta en 280 kilometer ten noorden van de Egyptische kust. De airbus vloog toen op een hoogte van 11 kilometer (37.000 voet). Om 02.39 uur verdween het toestel van de radar.

De A320, geïntroduceerd in 1988, is een van de meest gebruikte vliegtuigen voor korte afstanden. Het toestel van EgyptAir is gebouwd in 2003 en had 48.000 vlieguren. Voorafgaand aan de verdwijning zijn er geen problemen met het toestel gemeld. De piloten waren ervaren, meldt EgyptAir. De gezagvoerder had 6.275 vlieguren, de co-piloot 2.766.

Druk bevlogen gebied

Het incident doet denken aan de nog steeds niet opgeloste verdwijning van vlucht MH370 in maart 2014 boven de Indische Oceaan. In tegenstelling tot dat gebied is het oostelijk deel van de Middellandse Zee een druk bevlogen en gemonitord gebied. Er is daarom veel verbazing. Een twitteraar: „We kunnen wel water vinden op Mars, maar niet een vliegtuig op onze eigen planeet.”

Vliegtuigen worden gevolgd met twee systemen, zegt Arthur van den Hudding, vicepresident van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers. De radar op de grond signaleert elk object in het luchtruim omdat het signaal van de radar door het vliegtuig wordt gereflecteerd. Omdat de radar schuin omhoog is gericht werkt dit vanaf een zekere hoogte; vliegtuigen kunnen beneden de radar vliegen.

Daarnaast is er de transponder in het vliegtuig, die zowel met de luchtverkeersleiding op de grond als met andere vliegtuigen communiceert over vluchtnummer, vlieghoogte en route. Piloten zetten de transponder aan zodra ze de baan oprijden, hij kan dus aan- en uitgezet worden.

Een permanent volgsysteem, dat data bijvoorbeeld doorgeeft via internet, is er niet. Van den Hudding: „Zoiets moet je inbouwen in het vliegtuig, dat is ingrijpend en duur. Het zou goed zijn, maar dat is er niet 1,2,3. Het is nu geen issue bij de vliegtuigbouwers.”

Suggesties over een ‘gat’ tussen het Griekse en Egyptische luchtruim worden door Van den Hudding en een woordvoerder van Luchtverkeersleiding Nederland verworpen. Vliegtuigen worden van het ene naar het volgende luchtruim overgedragen. Een vliegtuig is altijd onder de hoede van een instantie. „Alle luchtruimen sluiten op elkaar aan. In Europa is er geen niemandsland in de lucht.”

Toerisme Egypte onder druk

Voor EgyptAir en Egypte komt de crash op een bijzonder slecht moment. Het toerisme is nog niet hersteld van de aanslag op het Russische vliegtuig op 31 oktober vorig jaar, kort na het opstijgen van badplaats Sharm El Sheikh. Daarbij vielen 224 doden.

De bom werd wellicht aan boord gesmokkeld door personeel van de bagagedienst. De aanslag is opgeëist door Islamitische Staat. Pas in februari erkende president Sisi dat er sprake was geweest van terrorisme.

Ook de knullige kaping van een vliegtuig van EgyptAir in maart, door een man met nepexplosieven, riep vragen op over de beveiliging op Egyptische vliegvelden. Veel maatschappijen mijden de luchthaven van Sharm El Sheikh nog steeds.