Verdeeldheid over herdenking slavernijverleden

Tot nu toe wordt de afschaffing van de slavernij herdacht op 1 juli. Sommigen willen dat nu splitsen: een herdenking op 30 juni, de viering op 1 juli.

Onrust in de Afrikaans-Nederlandse gemeenschap over de herdenking van de afschaffing van de slavernij. Over twee weken wordt herdacht dat Nederland die in 1863 afschafte. Tot nog toe gebeurde dat bij het Nationaal Monument Slavernijverleden in het Amsterdamse Oosterpark op 1 juli, de dag dat de slavernij daadwerkelijk werd afgeschaft.

Maar nu heeft het organiserende Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee) laten weten dat de herdenking dit jaar wordt verplaatst naar 30 juni. Voor sommigen in de Afrikaans-Nederlandse gemeenschap is dat alsof de Dodenherdenking ineens op 3 mei wordt gehouden. Op 1 juli wordt het festival Keti Koti (verbroken ketens) geopend, om het einde van de slavernij te vieren.

Voor het grote publiek is sinds 2002, toen Beatrix in het Oosterpark het monument van Erwin de Vries onthulde, 1 juli hét moment. Maar er is ook een jaarlijkse herdenking bij een beeld van Henry Renfrum op het Surinameplein in Amsterdam, gericht op de Surinamers in Amsterdam. En die herdenking, georganiseerd door de Stichting Amsterdam Centrum 30 juni-1 juli, vond altijd plaats op 30 juni.

In de openbare mededelingen van het NiNsee en het Amsterdam Centrum wordt de analogie van 4 en 5 mei nadrukkelijk gezocht: één dag om te herdenken, en één dag om te vieren.

Barryl Biekman, initiatiefnemer van het Nationaal Monument verzet zich tegen de spreiding van de herdenking over twee dagen. In een brief aan voorzitter Antoin Deul van het NiNsee en aan het Amsterdamse college van B en W. wijst zij erop dat 30 juni een datum is zonder historische betekenis in het slavernijverleden.

Wethouder Simone Kukenheim (Diversiteit, D66) laat weten dat de gemeente „een waardige, breed gedragen herdenking heel belangrijk vindt”. De gemeente gaat „binnenkort met partijen in gesprek”, aldus de woordvoerder van Kukenheim. Het NiNsee was dinsdag telefonisch niet bereikbaar.