In Cannes kan de opgefokte zwerm een film maken of breken

Een roedel wolven klinkt best stoer naast de zwermdieren waarmee critici doorgaans vergeleken worden.

In 2013 haalde regisseur Ate de Jong zijn gram op de filmpers, die Het Bombardement zojuist aan het rapier had geregen. Een roedel wolven, die op „bloeddorstige jacht naar zelfverheerlijking hun raison d’être verloren”, schreef hij.

Wij vonden dat niet erg. Een roedel wolven klinkt best stoer naast de zwermdieren waarmee critici doorgaans vergeleken worden: muskieten, wespen, horzels, kakkerlakken, haaien, piranha’s, ganzen. We voelen ons ook niet echt aangesproken. Filmmakers kunnen wel denken dat we uit pure wreedheid hun sidderende hertjes verscheuren, wij weten beter. Wij oordelen autonoom en met open blik.

Toch is het filmfestival van Cannes een plek waar die vergelijking met zwermdieren een beetje opgaat. Hier worden zo’n drie- tot vierduizend journalisten elf dagen in een marmerbunker opgesloten, het Palais des Festivals. Daarbinnen zoemt en gonst het, interviewen we elkaar, klinkt het „wat vond jij?” na afloop van de première in alle talen, krijgen de sterren een bad in suikerwater en doopt iedereen daarna zijn pen in zwavelzuur. Naarmate het festival vordert, wordt de zwerm onrustiger door slaapgebrek, drankgebruik en visuele overload.

Je moet als filmmaker stevig in je schoenen staan. Zondag kregen de makers van Hands of Stone, een boksdrama met Robert de Niro, de bibbers en besloten geen pers toe te laten bij de galavoorstelling. Na de eerste, afwijzende reacties vreesde men een bloedbad. Verstandig.

Sta je in een filmcompetitie dan kan je slechts bidden en wachten op het oordeel van de zwerm. Dat drukt zich al uit in applausvolume. Slimme filmmakers hebben spionnen bij de persvoorstelling; ze zouden ook cheerleaders in dienst kunnen nemen om voor te gaan in het applaus. Misschien gebeurt dat wel.

Het applaus zet de trend voor de recensies. Klapt men beleefd en kort, zoals het iets te veeleisende Roemeense Sieranevada? Welwillend, zoals politiek liefdesdrama Loving? Lang en euforisch, met zelfs een joelende ovatie halverwege, zoals de unieke Duitse komedie Toni Erdmann? Het kan een film maken of breken.

Maandagavond klonk voor het eerst boegeroep: voor een film die dat beslist niet verdiende: de mysterieuze psychohorrorfilm Personal Shopper. Een gevalletje Cannes Madness.

Relativeer onze oordelen: later blijken films vaak minder beroerd of briljant dan wij hier dachten. Wij, de zwerm.