Clinton wint Kentucky nipt, zege voor Sanders in Oregon

Het verschil tussen Clinton en Sanders blijft door de uitslagen van de twee voorverkiezingen vrijwel intact.

Democratische kandidaat Hillary Clinton spreekt een menigte toe in Louisville, Kentucky op 15 mei. Foto Andrew Harnik / AP

Bernie Sanders heeft dinsdag andermaal bewezen dat Hillary Clinton niet de onbetwiste Democratische kandidaat is voor bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november. Een overwinning bij de voorverkiezingen in de staat Oregon en een nipt verlies in Kentucky laten wederom zien hoe verdeeld de kiezers zijn over de vraag wie het tegen Republikein Donald Trump moet opnemen.

De overwinning in Oregon helpt Sanders echter niet het gat op Clinton te dichten. Volgens de laatste uitslagen wint de senator op zijn minst 28 van de 61 te verdelen gedelegeerden, en Clinton 24. Het verschil in Kentucky was daarnaast lange tijd zo klein dat de race ‘too close to call’ bleef, en met 99,8 procent van de stemmen geteld bedroeg de voorsprong van de voormalig minister van Buitenlandse Zaken minder dan een procent.

Het weerhield Clinton er niet van al kort na het binnenkomen van de eerste uitslagen de overwinning te claimen.

Twitter avatar HillaryClinton Hillary Clinton We just won Kentucky! Thanks to everyone who turned out. We’re always stronger united. https://t.co/8qYPHIje8I https://t.co/elNUP4nFoO

En hoewel Sanders tegenover CNN liet weten de uitslag en de claim van Clinton niet te zullen aanvechten, meldt een campagnemedewerker van de senator aan de Washington Post dat ze woensdag gaan bekijken of er wellicht om een hertelling gevraagd wordt. Op dit moment worden de 55 gedelegeerden die vannacht te behalen waren in Kentucky, ongeveer gelijk verdeeld tussen beide kandidaten. Deze uitslag handhaaft de status quo van Clinton als koploper met 279 meer gedelegeerden dan Sanders.

Met de uitslagen in Kentucky en Oregon, die nog licht anders kunnen uitvallen dankzij laatst getelde stemmen, ziet de tussenstand er als volgt uit volgens persbureau AP. Er zijn 2383 nodig om de Democratische nominatie te winnen.

  • Clinton 1767 gedelegeerden (+ 524 superdelegates)
  • Sanders 1488 gedelegeerden (+ 40 superdelegates)

Clinton de underdog in Kentucky

In 2008 won Clinton met een ruime meerderheid in Kentucky. Zij behaalde daar 65 procent van de stemmen en liet Barack Obama ver achter zich, al was het toen al duidelijk dat hij met grote waarschijnlijkheid de nominatie zou krijgen. De rollen zijn in acht jaar omgedraaid voor Clinton. Toen kon zij rekenen op de steun van de overwegend blanke kiezer (bijna negentig procent) en de gebieden waar koolarbeiders wonen. Die eerste is een doelgroep waar Sanders het de hele campagne al goed bij doet.

Vorige week liet Sanders al zien te profiteren van een onhandige uitspraak van Clinton over het werkloos maken van kolenarbeiders in het kader van haar milieubeleid. In West-Virginia verloor zij dan ook fors. Deze uitspraak zal haar ook niet in Kentucky, waar veel kolenindustrie is, goed gedaan hebben.

Ook de opmerking van Clinton dat zij haar man voormalig president Bill Clinton wil gaan inzetten als economisch adviseur was onhandig. Die was bedoeld om de kiezers in Kentucky te paaien, die zijn nog altijd positief over de economische vooruitgang tijdens zijn tijd in het Witte Huis. Maar de opmerking straalde slecht af op Clinton die zich als opvolger van Obama’s beleid afschildert, maar hiermee teruggreep naar het verleden.

Sanders bezorgt Clinton kopzorgen

Sanders heeft al aangegeven tot de laatste voorverkiezing op 14 juni in Washington door te gaan. Ook al is de kans klein dat hij de nominatie alsnog pakt - hij moet dan in de komende staten zoals Californië en New Jersey meer dan 65 procent van de stemmen binnenhalen - wil de senator hiermee zijn liberale agenda een zo groot mogelijke stem te geven op de Democratische conventie. Volgens onze correspondent Guus Valk blijft de onvermoeibare Sanders pijnlijk zien waar de zwaktes van Clinton en haar kansen in november liggen. Valk:

Hillary Clinton is al sinds 2013 de kroonprinses van de Democratische Partij. Ze móést gewoon de opvolger van Barack Obama in het Witte Huis worden. Maar keer op keer bewijst Bernie Sanders dat de (onvermijdelijke) kandidatuur van Hillary Clinton steunt op een wankele coalitie. Clinton krijgt steun van Afro-Amerikaanse en Latijns-Amerikaanse kiezers, ouderen en hoger opgeleiden. Maar ze heeft grote problemen om de witte midden- en onderklasse te bereiken – groepen die de Democraten nodig hebben in november, als ze Donald Trump willen verslaan.

Maar voor Clinton bestaat Sanders niet meer. In West Virginia kwam dat probleem duidelijk aan het licht voor Clinton. De grotendeels witte arbeidersstaat is het middelpunt van de noodlijdende kolenindustrie, en voelt zich dubbel gestraft. Toen de kolenmijnen nog open waren, liepen velen kanker en hartaandoeningen op. Nu de mijnen dicht zijn, heersen werkloosheid én gezondheidsproblemen. Deze groep kiezers steunde Bernie Sanders, en zal, volgens exitpolls, voor een groot deel in november op Donald Trump stemmen.

Onrust in Nevada

De onrust bij de Democratische partijconventie in Nevada afgelopen weekend liet zien dat de verdeeldheid in de campagne de verdeeldheid weerspiegelt binnen de partij.

In de staat werden twaalf resterende gedelegeerden verdeeld tussen Sanders en Clinton. De voormalige minister van Buitenlandse Zaken won daar zeven van. Dit leidde tot grote woede onder de Sanders aanhangers die aanpassingen eisten aan het verdeelproces. Er zou zijn gesmeten met stoelen en andere voorwerpen. Het kamp van de senator beschuldigt de Democratische partij ervan de regels in het voordeel van Clinton te hebben vastgesteld.


Na de gehaaste en afgekapte conventie kreeg voorzitter Roberta Lange doodsbedreigingen en werd zij telefonisch lastig gevallen. Haar nummer was op social media geplaatst. Volgens The Wall Street Journal was de reactie van Sanders hierop tekenend voor de scheur binnen de Democratische partij. Hoewel hij het geweld dit weekend veroordeelde, haalde hij fors uit naar de partij van Nevada. Die had zijn kamp ervan beschuldigd de onrust te hebben georganiseerd.

Maar Sanders kaatste de bal terug naar de Democratische partij die op zijn beurt kiezers van een eerlijk proces zou hebben beroofd:

“If the Democratic Party is to be successful in November, it is imperative that all state parties treat our campaign supporters with fairness and the respect that they have earned. At (the Nevada) convention, the Democratic leadership used its power to prevent a fair and transparent process from taking place.”

De toenemende animositeit tussen Sanders en de partij doet de partijelite vrezen voor een onrustige conventie in Philadelphia in juni.

Meerderheid voor Trump in Oregon

Naast de Democraten, mochten de Republikeinen ook naar de stembus in Oregon. De overwinning ging zoals verwacht naar de enig overgebleven kandidaat Donald Trump. De zakenman won minstens zeventien van de te verdelen gedelegeerden. Niet alle kiezers lijken echter gelukkig met zijn aanstaande nominatie: de inmiddels uitgestapte Ted Cruz en John Kasich kregen ieder ten minste drie gedelegeerden. Vijf kiesmannen moeten nog verdeeld worden.

Hoewel Trump de nominatie de facto niet meer kan ontgaan, moet hij het de benodigde 1237 gedelegeerden op papier wel nog binnenhalen. De Republikein heeft nog 77 kiesmannen nodig om dat te bewerkstelligen.