Besluit over mini-enquête Panama Papers uitgesteld

De drie initiatiefnemers van deze “mini-enquête” hebben hun aanvankelijke onderzoeksplan in tweeën geknipt

Een man loopt langs een bord waarop Mossack Fonseca staat vernoemd. Dat bedrijf hielp volgens journalisten tal van hoogwaardigheidsbekleders om belasting te ontwijken. Foto Carlos Jasso / Reuters

De Tweede Kamer stelt een besluit voor het houden van een parlementaire ondervraging naar de Panama Papers uit. De drie initiatiefnemers van deze zogenoemde mini-enquête, PvdA, SP en GroenLinks, hebben hun aanvankelijke onderzoeksplan in tweeën geknipt. Daardoor is er nu voldoende steun bij andere grote Kamerfracties, die in eerste instantie aarzelend waren over het nog niet bestaande parlementaire onderzoeksinstrument. Regeringspartij VVD blijft tegen.

Nog voor de zomer komt er een gewone hoorzitting waarbij fiscaal deskundigen en marktpartijen door de vaste Kamercommissie voor Financiën worden gehoord – onverplicht en niet onder ede - over de rol die Nederland speelt in internationale belastingontwijking. Op basis van die vrijblijvende hoorzitting zal de Kamer besluiten om na de zomer een parlementaire ondervraging onder ede te organiseren, waarbij de genodigden wel verplicht zullen zijn te verschijnen.

Parlementaire ondervraging

De drie initiatiefnemers van het nadere onderzoek naar de Panama Papers hopen dat de Tweede Kamer in de tussentijd de parlementaire ondervraging als extra onderzoeksmiddel formeel wil invoeren. Dat idee werd in februari gelanceerd na een evaluatie van enkele recente parlementaire enquêtes.

Voordeel van een mini-enquête is dat het minder tijdrovend is dan een grote enquête. Voor de parlementaire ondervraging naar de Panama Papers zal waarschijnlijk geen aparte Kamercommissie worden aangewezen, maar zal een afvaardiging van de bestaande commissie Financiën het onderzoek leiden.

VVD blijft tegen

De VVD blijft bezwaar maken tegen een apart parlementair onderzoek naar de Nederlandse rol in de Panama Papers. Dat moet volgens Kamerlid Aukje de Vries niet door de Kamer gebeuren maar door de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie:

„Bij een mini-enquête bestaat nog steeds het gevaar dat het OM voor de voeten wordt gelopen.”

Volgens de drie initiators, die hun voorstel dinsdag al in besloten kring met andere fracties hebben besproken, zal de nieuwe onderzoekscommissie juist met justitie en de Belastingdienst moeten overleggen om botsende belangen te voorkomen. Woensdagmiddag spreekt de Tweede Kamer verder over het voorstel.