Kan iemand van 16 het dan ook?

Max Verstappen (18) is de eerste tiener die een grandprix wint. Hij tart conventies in autosport.

Max Verstappen in een kart, in 2005. Naast hem vader Jos. Foto Frits van Eldik

Max Verstappen, 18 jaar en 228 dagen, de jongste winnaar van een grand prix in de Formule 1. De barrière van twintig jaar doorbroken, tot zondag was de Duitse viervoudig wereldkampioen Sebastian Vettel de jongste winnaar met 21 jaar en 73 dagen. Tot Max toesloeg, jongen van de nieuwe racegeneratie, van gaming en simulatie.

Hij is een ‘natuurtalent’, zo wordt de prestatie van Max Verstappen hier en daar verklaard. Vrijdag reed hij voor het eerst in zijn nieuwe bolide, twee dagen later wint hij de Grand Prix van Spanje nabij Barcelona. Hij moest zich in die korte tijd aanpassen aan de verschillen tussen zijn oude Toro Rosso en zijn nieuwe Red Bull-auto: ander stoeltje, ander stuur, verschillende afmetingen van binnen, andere systemen. Dat maakt de prestatie des te knapper.

Hij heeft het racen in zijn bloed. Anderhalve week na zijn geboorte in september 1997 moest vader Jos alweer naar Japan voor een Formule 1-race, vermeldt zijn site. Ook zijn Belgische moeder Sophie zat in de racesport, zij reed als meisje kart op het hoogste niveau. Maar het is niet alleen natuurtalent dat hem zo uitzonderlijk maakt, daarmee doe je Verstappen tekort, klinkt de analyse van Bart Heuvingh. Hij is sportpsycholoog en topsportbegeleider bij voetbalclub AZ, en volgt Verstappen al een tijd van afstand.

Twee zaken zijn van belang bij topsporters: aanleg én het vermogen te leren. Aanleg is bij Verstappen in overdaad aanwezig, dat is genetisch bepaald, met het racebloed van zijn ouders. Daardoor heeft hij van nature reactiesnelheid en de lichaamsbouw die van belang is voor de racesport, zegt Heuvingh.

Maar onderbelicht, in de ogen van Heuvingh, is het leervermogen van Verstappen. Ofwel: „Hij wil zich op alle punten ontwikkelen.” Hij probeert zichzelf te verslaan, zei hij in maart in een interview in de Volkskrant. Verstappen, in dat artikel: „Dat komt neer op grenzen verleggen en jezelf beter maken.”

Dat is wat Heuvingh duidelijk wil maken, het komt Verstappen niet als vanzelf aanwaaien door zijn racegenen. „Hij is elke dag met het proces bezig.” Zo visualiseert Verstappen met behulp van videobeelden nieuwe circuits voor hij gaat racen.

En hij is op jonge leeftijd in staat om zich twee uur lang volledig te concentreren op de race, een uitputtingsslag. „Hij richt zich op zijn eigen auto, zijn instructies en de andere auto’s. Alles wat niet binnen die concentratiecurve past, iedere vorm van afleiding, blokkeert hij.”

Daarnaast is hij altijd ondersteund door zijn omgeving; zijn vader die hem door de lastige racewereld heen loodste met zijn kennis en contacten. Op zijn zevende reed Max zijn eerste wedstrijden in een kart, in de miniklasse van het Belgisch kampioenschap, voor de allerjongsten. Hij wint het kampioenschap ongeslagen. Vader Jos: „Max heeft vanaf begin af aan de goede begeleiding gekregen.”

Een tiener kan winnen in de Formule 1. „Iedereen weet nu dat het kan”, zegt Heuvingh. „Nu vraag je je af, waarom zou iemand van 16 het niet kunnen?”