Eerste plannen ‘president’ Duterte vooral voor de bühne

De Filipijnse politicus, bekend om zijn harde uitspraken, wil onder meer de doodstraf instellen. Over grote buitenlandse onderwerpen spreekt hij nog niet.

Rodrigo Duterte tijdens een persconferentie in de Filipijnse hoofdstad Manilla Foto: Ted Aljibe / AFP

Hoewel hij pas per 1 juli officieel president is, heeft de omstreden Filipijnse verkiezingswinnaar Rodrigo Duterte zijn eerste beleidsplannen al ontvouwd. Duterte wil het Congres voorleggen de doodstraf opnieuw in te voeren en met scherp op criminelen te schieten. Daarnaast wil hij een verbod op alcohol en tabak in openbare ruimtes en een avondklok voor kinderen. Dat meldt persbureau Reuters.

Duterte staat bekend om zijn stevige uitspraken en keiharde aanpak van criminaliteit. Met zijn positionering als sterke leider wist hij de kiezers aan zich te binden en de verkiezingen te winnen. Zo zei hij als een “dictator” te willen optreden tegen criminelen. Tijdens zijn burgemeesterschap van de miljoenenstad Davao City liet hij dit al zien, door vermeende misdadigers op te sporen en te doden.

Toch zijn Dutertes plannen volgens NRC-correspondent Melle Garschagen vooral om daadkracht te tonen aan zijn achterban:

“Het is nog vooral spierballentaal die we nu horen. Over grote economische onderwerpen heeft hij nog maar weinig gezegd. Zo is het ook nog niet duidelijk hoe hij de relatie met de Verenigde Staten - waar hij zich negatief over heeft uitgelaten - gaat onderhouden. Duterte heeft de Amerikaanse troepen op de Filipijnse eilanden hard nodig om de militaire macht van China te kunnen pareren.”

De door Duterte voorgestelde doodstraf is een heikel punt onder het gelovige deel van de eilandengroep; de dominante Katholieke Kerk is fel tegen. In 2006 werd de doodstraf juist afgeschaft in de Filipijnen. Maar omdat de Filipijnse bevolking al decennialang te maken heeft met veel criminaliteit en armoede, slaat de harde aanpak van criminaliteit goed aan bij kiezers, zo zegt Garschagen:

“Als je in een sloppenwijk van Manilla woont en dagelijks te maken hebt met armoede en geweld, wil je niets horen over de economie of de relatie met China. Iemand die veiligheid belooft, maakt zichzelf populair. Duterte is wat dat betreft echt een man van het volk.”

Ministerpositie voor marxistische rebellen

Verder heeft Duterte de hand toegestoken aan leden van Marxistische groepering CPP en diens militaire tak NPA, waarmee al decennialang strijd wordt gevoerd. CPP-leider Jose Maria Sison, die in ballingschap in Nederland woont, zou volgens Duterte zelfs een ministerspost krijgen.

Door vrede te sluiten met de rebellen zou Duterte nog een verkiezingsbelofte waarmaken. Toch zullen de rebellengroepen, zo denkt Garschagen, niet erg happig zijn om plaats te nemen in de regering die ze zo lang bevochten hebben - in de strijd vielen zo’n 40.000 doden.

“Als je tussen de regels door leest en de meest extreme uitspraken eruit laat, krijg je toch al een idee van wat Dutertes beleid gaat worden. Als presidenten net aantreden, zijn ze vaak het machtigst en hebben ze nog veel steun vanuit de bevolking. Dat gaat hij waarschijnlijk inzetten om delen van zijn beleid er doorheen te krijgen bij het Congres.”