Kabinet weer dringend op zoek naar opvang

Geen plek meer in vakantieparken door start toeristisch seizoen.

Staatssecretaris Dijkhoff (Asiel, VVD) roept gemeenten opnieuw op om haast te maken met het vinden van opvanglocaties voor asielzoekers. Volgens de bewindsman is de situatie „urgent” en dreigt er opnieuw een tekort aan plekken als de gemeenten niet meer hun best doen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Dijkhoff: „Het gaat er nu om op tijd van goede plannen naar opgemaakte bedden te gaan.”

In november vorig jaar maakten het kabinet en de provincies afspraken over het creëren van nieuwe asielopvanglocaties. Die waren noodzakelijk geworden door de extreme groei aan asielaanvragen door met name Syrische vluchtelingen. Per provincie zouden er 2500 extra opvangplekken komen. Dijkhoff zegt dat die plekken er bij lange na nog niet zijn en er in het huidige tempo ook niet zullen komen.

Tekort aan bedden

Volgens Dijkhoff komt het dreigende tekort aan bedden vooral door de start van het toeristenseizoen. Veel asielzoekers werden afgelopen winter opgevangen op vakantieparken. Nu het voorjaar begonnen is, moeten ze plaatsmaken voor reguliere bezoekers. Ook ging het grootste opvangkamp Heumensoord bij Nijmegen onlangs dicht. Daar verbleven ongeveer 3000 asielzoekers.

Ook zitten 16.000 vluchtelingen die inmiddels een verblijfsvergunning hebben gekregen nog altijd in asielzoekerscentra. Zij houden bedden bezet die eigenlijk voor nieuwkomers bedoeld zijn. Veel gemeenten die deze statushouders zouden moeten opvangen, lopen achter met de sociale huisvesting van deze statushouders.

Al enige tijd blijkt uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) dat het aantal asielaanvragen in Nederland spectaculair daalt ten opzichte van afgelopen najaar, toen de vluchtelingencrisis een hoogtepunt bereikte. In april vroegen in totaal 924 mensen voor de eerste keer asiel aan in Nederland. In oktober 2015 waren dat er bijna 10.000. Inmiddels vragen er meer Albanezen asiel aan dan Syriërs, terwijl de eersten geen recht op een verblijfsstatus hebben omdat Albanië geldt als een ‘veilig land’.

De scherpe daling van het aantal asielzoekers is het gevolg van het sluiten van de grenzen op de Balkan en van de vluchtelingendeal tussen de Europese Unie en Turkije. Daardoor proberen vluchtelingen vanaf eind maart nauwelijks meer per boot over te steken naar Griekenland. Ook gaat een groep asielzoekers, onder meer uit Irak, weer weg die teleurgesteld is over de lange procedures.

Andere manieren

Ondanks de sterke afname van de asielinstroom is een permanente daling verre van zeker, benadrukt het kabinet voortdurend. Nu de route via Turkije en Griekenland gesloten is, kunnen vluchtelingen uit het Midden-Oosten proberen op een andere manier Europa te bereiken – zoals de laatste weken al te merken is in Italië.

Ook is de deal met Turkije wankel geworden nu de Turkse president Erdogan weigert de antiterreurwetgeving in zijn land aan te passen. Dat is een belangrijke voorwaarde van de EU voor het opheffen van de visumplicht voor Turken – een van de pijlers van het vluchtelingenakkoord. Erdogan heeft nu gedreigd de deal eenzijdig op te zeggen als het schrappen van de visumplicht niet doorgaat.

Over de houding van de Turkse president zei vicepremier Asscher vrijdag na de ministerraad: „Als je afspraken met elkaar maakt, is tussentijds elkaar bedreigen niet zo praktisch.”