Column

Het plee-wetje is nu hip, en dus doet iedereen mee

Afgelopen week is de wc-oorlog hier, in Amerika, uitgebroken. Voor wie het niet heeft gevolgd: in North Carolina heeft gouverneur Pat McCrory een wet getekend die mensen verplicht om van het heren- of damestoilet gebruik te maken, al naar gelang het geslacht op hun geboortecertificaat. Ben je dus ooit als man geboren maar identificeer je je nu als vrouw (trans-vrouw), dan moet je toch gewoon naar de pisbakken.

Nu zijn er geen toiletjuffrouwen in North Carolina aangesteld om de geboortecertificaten te controleren. De kans is dan ook gering dat de wet in praktijk wordt gebracht. Het komt dus neer op een stom pesterijtje, een van de laatste stuiptrekjes van een groep diepgelovige mensen wier principes op alle fronten hebben verloren in de samenleving. Als laatste verzetsdaad trekken ze nog even aan het oor van het nieuwste knuffeldier van progressief Amerika.

Dat nieuwste knuffeldier is de transgender. Tenslotte zijn homo’s een beetje saai aan het worden. Ook in Nederland is de homobeweging bijna volledig mainstream. Transgenders zijn hip.

Het televisiepubliek heeft de afgelopen jaren een flink aantal sympathieke, krachtige, mooie transgender-persoonlijkheden op televisie gezien. Sophia in Orange is the New Black; Caitlyn Jenner van Keeping up with the Kardashians; Conchita, de vrouw met de baard die vorig jaar het Eurovisie Songfestival won.

Ze werden omarmd door het grote publiek. De transgender werd in hoog tempo de nieuwe scheidslijn tussen goed en kwaad. Een boycot van North Carolina is nu een makkelijke manier om te laten zien dat je aan de goede kant van de geschiedenis staat.

De reacties op het plee-wetje van de gouverneur waren dus ook enorm. Een waslijst van Amerikaanse staten en steden gaf hun ambtenaren prompt een reisverbod. Tientallen organisaties, publiek en privaat, annuleerden hun evenementen, en de staat liep miljoenen dollars aan inkomsten mis. Deutsche Bank opent geen filiaal, Paypal blijft weg, Cirque du Soleil komt niet, Ringo Starr, Pearl Jam en Bruce Springsteen lastten hun concerten af.

Het is momenteel makkelijker om Iran te zijn dan North Carolina.

En dan was er uiteraard nog het ministerie van Justitie dat juridisch gezien het grofste geschut inzette. Minister Lynch sprak tijdens een persconferentie de transgendergemeenschap rechtstreeks toe in de emotionele Pinterest-taal die we inmiddels van de Obama-regering kennen: „Het maakt niet uit hoe geïsoleerd of angstig je je vandaag voelt, weet dat we jullie zien, dat we naast jullie staan, en dan we alles gaan doen om jullie te beschermen. Weet dat de geschiedenis aan jullie kant staat.”

Jim Crow kwam ook nog langs. (De zogenoemde Jim Crow-wetten vormen het geheel van Amerikaanse wetten die de rassenscheiding na 1890 legaliseerden). De founding ideals. De gelijkheid van alle Amerikanen. Ooit hingen er andere ‘verboden voor’ bordjes in de publieke ruimtes, memoreerde de minister.

Let wel: dit ging om het toiletbezoek van 0,3 procent van de bevolking die zichzelf als transgender identificeert. Je krijgt bijna het idee dat de mensenrechtenclubjes na de bevrijding van de vrouw, de zwarte, de homo, zich een beetje zaten te vervelen en toen dit muizenisje langskwam, men voor de zekerheid meteen alles uit de kast trok.

Begrijp me niet verkeerd. Het is goed dat de rechten van transgenders worden verdedigd. Zij kunnen onze steun gebruiken, maken veel discriminatie, geweld en misbruik mee en het leidt ertoe dat ze vaker depressief zijn en zelfmoord plegen. Toiletbezoek is maar één van de vele ongemakken.

Maar dit is niet alleen symboolpolitiek van de gouverneur. Het is ook volstrekte willekeur van de kant van het progressieve establishment en het bedrijfsleven. Bruce Springsteen gaat demonstratief niet naar North Carolina, maar staat een paar weken later wel met zijn band in Ierland. U weet wel, Ierland. Waar je als vrouw een gevangenschap krijgt voor abortus. Dat is toevallig nu even geen hip mensenrechten-issue.

Die mensenrechten blijken telkens weer verrassend vatbaar voor trend en tijdsgeest en wat er op televisie is.