Economie in Nederland en eurozone trekt aan

Nederlanders geven meer uit en de export stijgt. De Nederlandse economie is met 0,5 procent gegroeid.

Negen kwartalen groei op rij in Nederland

De economische groei in Nederland trekt aan. In het eerste kwartaal van dit jaar nam de omvang van het bruto binnenlands product (bbp) met een half procent toe ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dit meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdagochtend. Daarmee wint het economisch herstel aan kracht, na drie relatief zwakke kwartalen met 0,2 à 0,3 procent groei.

Zowel de investeringen als de consumptie en de export droegen bij aan de bbp-groei. Bedrijven investeerden in vrachtwagens, auto’s en ICT. Het aantrekken van de huizenmarkt was goed voor investeringen voor onder meer verbouwingen. De investeringen liggen nu 20 procent hoger dan vorig jaar.

Ook bleven Nederlanders flink consumeren. De consumptie steeg in de eerste drie maanden van dit jaar met 0,9 procent ten opzichte van het laatste kwartaal van 2015. Daarbij speelde wel mee dat Pasen dit jaar binnen het eerste kwartaal viel, zei hoofdeconoom Peter-Hein van Mulligen van het CBS bij de presentatie van de cijfers. Nederlanders gaven meer geld uit aan horeca, recreatie en cultuur en deels deden ze dit tijdens de Paasdagen.

Opvallend is dat ook de Nederlandse export toenam, met 1,6 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Al enige tijd waarschuwen instellingen als de Wereldbank en de OESO, de denktank van rijke landen, voor nadelige effecten van de lagere economische groei in China en andere opkomende landen op de export uit Europa. „Dit effect zien we in de cijfers nog niet terug”, zei Van Mulligen. Juist naar landen buiten Europa, waaronder China, voerden Nederlandse bedrijven meer uit.

Arbeidsmarkt hapert

Een kleine domper op de goede cijfers is de arbeidsmarkt. Die „hapert”, in de woorden van Van Mulligen. Donderdag nog had het CBS op dit terrein goed nieuws gepresenteerd: eindelijk vinden langdurig werklozen weer banen. Maar vrijdag kwam daar een teleurstellend cijfer bovenop: het aantal banen in Nederland daalde in het eerste kwartaal met 12.000. Voor het eerst in twee jaar is de werkgelegenheid afgenomen.

Grote boosdoener is de zorgsector, waar 7.000 banen zijn verdwenen. Vooral de thuiszorg heeft het zwaar, zei Van Mulligen. Er zijn wel veel vacatures voor medisch personeel.

De snelle flexibilisering van de arbeidsmarkt zet intussen door. Het aantal banen van werknemers daalde met 13.000, terwijl het aantal banen van zelfstandigen juist met duizend toenam. Eén op de vijf banen in Nederland wordt inmiddels uitgevoerd door zelfstandigen.

Eurozone in de versnelling

Ook andere landen in Europa presenteerden goede groeicijfers. De Duitse economie presteerde boven verwachting, met een groei van 0,7 procent ten opzichte van het vorige kwartaal. Anders dan in Nederland lijdt de export in Duitsland wel onder de groeivertraging in China. Maar dit wordt meer dan goedgemaakt door de Duitse consumptie. Bovendien heeft de vluchtelingencrisis gunstige economische effecten. De overheid geeft meer uit aan onder meer opvang en integratie en jaagt zo de economie aan.

De Franse economie deed het met 0,5 procent groei eveneens goed. Italië presteerde redelijk (0,3 procent) maar blijft achter bij het gemiddelde in de eurozone. Het bbp van de eurozone als geheel nam in omvang toe met 0,6 procent. De eurozone doet het beter dan het Verenigd Koninkrijk (0,4 procent groei) en de Verenigde Staten (0,5 procent). Lange tijd was het andersom.

De Europese muntunie profiteert onder meer van het ruime monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB hanteert extreem lage rentes en koopt maandelijks 80 miljard euro aan obligaties op.

Zonder de obligatiekoop zou de economie van de eurozone tussen 2015 en 2018 in totaal 1,5 procent aan groei mislopen, claimt de ECB. Veel economen plaatsen daar vraagtekens bij: het valt moeilijk te bewijzen hoe de economie het zou doen zonder het beleid van de ECB.