De griezelvallei in met de onbeminde kunstlegende Rushkin

Wat is echt en wat niet, vraagt de kunstenaar zich af in een korte documentaire. Diezelfde vraag heeft de kijker ook.

Screenshot The Artist. Builders Club / Vimeo

“Wat is de werkelijkheid? Hoe kunnen we zeker weten dat de wereld om ons heen echt bestaat en hoe kunnen we weten dat de wereld zoals wij die zien overeenkomt met de perceptie van de werkelijkheid van een ander?” Dat vraagt kunstenaar Robert Ruskhin zich af in de korte online documentaire The Artist. Te zien is hoe hij wonderlijke machines bedenkt en creëert met zijn grote team van jonge mensen.

Rushkin verdient veel meer aandacht dan hij nu krijgt, vinden de filmmakers van het Londense bedrijf Builders Club. Het werk van Rushkin, dat geëxposeerd zou zijn in onder meer MoMA, Tate en Palais De Tokyo, roept namelijk belangrijke vragen op. Of om de kunstenaar zelf aan te halen:

“Ik geloof dat zoveel perceptie is… Maar ja, die perceptie wordt zo eenvoudig gecreëerd en verdraaid.”

Uncanny valley

De video is voortgevloeid uit het kunstfestival Resonate, zegt regisseur Julien Simshäuser, maar groeide al snel uit tot een persoonlijk project van de makers. Volgens hem is het doel echter nooit geweest om kijkers een boodschap op te dringen:

“Het gaat niet om de boodschap. Het gaat er om dat we een vraag oproepen over wat echt is en wat niet.”

Met de film zijn de makers naar eigen zeggen de uncanny valley binnengetreden; de griezelig onbestemde kloof waarin zich digitaal gegenereerde beelden of objecten bevinden die weliswaar realistisch, maar toch herkenbaar kunstmatig zijn. Bewust wordt daarom in het midden gelaten of Rushkin echt bestaat of niet, zegt Simshäuser:

“We willen dat mensen alles zelf ontdekken. Is de kunst echt? Is de kunstenaar echt?”