Böhmermann is grappen maken nog niet verleerd

Erdogan-gedicht Na anderhalve maand was de Duitse komiek Jan Böhmermann weer op televisie. Over de Turkse president Erdogan had hij maar weinig grappen.

Grappen maken kan de omstreden Duitse komiek Jan Böhmermann nog steeds – ook al hangt hem een proces boven het hoofd wegens belediging van de Turkse president Erdogan. De kwestie heeft in Duitsland een grote politieke lading gekregen. Maar na een onderbreking van anderhalve maand was Böhmermann gisteren vol vileine energie terug op tv en internet met zijn satirische programma Neo Magazin Royale.

De show werd niet gedomineerd door de affaire-Erdogan of wat die voor Böhmermann of Duitsland betekent. Wel werden er in de show op verschillende manieren (soms geestige) toespelingen op gemaakt. Maar het hoogtepunt van de show ging over iets heel anders. Het was een humoristische aanklacht tegen de reality-show Schoondochter Gezocht. Met behulp van een verborgen camera en twee acteurs die poseerden als een sukkel-op-zoek-naar-een-vrouw en zijn vader, en die het programma waren binnengesmokkeld, werd de cynische aanpak van deze RTL-show scherp getoond.

Maar dat Böhmermann afgelopen weken een internationale beroemdheid is geworden, dankt hij aan het ‘smaadgedicht’ dat hij eind maart in zijn uitzending voordroeg. Daarin maakte hij de Turkse president onder meer uit voor pedofiel en liefhebber van seks met dieren. Het was onderdeel van een betoog over de vrijheid van meningsuiting in Duitsland en Turkije. Erdogan daagde de komiek voor de Duitse rechter wegens belediging van een buitenlands staatshoofd.

Kijkers sturen grappen in

Jan Böhmermannfoto Rolf Vennenbernd / AFP

Voor de uitzending van gisteren had Böhmermann kijkers opgeroepen om grappen in te sturen – zodat hij zelf niet weer in de problemen zou komen. „Ik maak zelfs geen grappen over Hitler meer”, zei hij donderdagavond, „want stel je voor dat hij me vervolgt vanuit het graf”.

De grappen van het publiek die Böhmermann voordroeg waren van het niveau: wat is het verschil tussen Chinezen en racisme? Racisme heeft vele gezichten. Als gast was de politicus Gregor Gysi (Die Linke) in de uitzending. Hij kon Erdogan kritiseren terwijl Böhmermann deed alsof hij het niet hoorde.

Uit onverwachte hoek had Böhmermann gisteren een steuntje in de rug gekregen – en gratis reclame voor zijn show. Enkele uren het tv-programma begon, las een parlementariër, nog wel van de CDU, in de Bondsdag het omstreden gedicht van Böhmermann over Erdogan voor. Inclusief de passages dat Erdogan kinderporno kijkt en fellatio bedrijf met honderd schapen.

Ik maak zelfs geen grappen over Hitler meer

De uitzending waarin Böhmermann het gedicht oorspronkelijk voorlas was verwijderd van de website van omroep ZDF. Maar nu zijn dezelfde woorden terug te horen op de website van het Duitse parlement en zullen ze worden vastgelegd in het officiële parlementaire verslag.

CDU-politicus Detlef Seif draagt het gedicht voor in de Bondsdag:

Bondsdag-lid Detlef Seif droeg het gedicht overigens niet voor uit solidariteit met de komiek. Integendeel. De Bondsdag debatteerde gisteren over de door bondskanselier Merkel aangekondigde afschaffing van het wetsartikel dat belediging van een buitenlands staatshoofd strafbaar stelt. Seif wilde dat zijn collega’s zouden weten waarover de kwestie precies ging en las daarom het gedicht voor. „Hier werd iemand in zijn eer aangetast. Verplaats u even in Erdogan, en vraagt u zich af hoe u hier tegenover zou staan”, zei hij.

De politieke storm die over de kwestie ontstond, nam nog toe toen bleek dat kanselier Merkel tegen de Turkse premier Davutoglu had gezegd dat het gedicht „bewust kwetsend” was – een fout, erkende ze later, ze had zich niet de indruk moeten wekken dat haar persoonlijke smaakoordeel hier een rol speelde.