Econoom Karima Kourtit dwingt justitie tot onderzoek van anonymus

Het Openbaar Ministerie (OM) onderzoekt de identiteit van de anonieme tipgever die in 2013 de Vrije Universiteit wees op „onzorgvuldigheden” in het proefschrift van econoom Karima Kourtit. De anonymus maakte in 2014 deze aanklachten en ook andere vermoedens van datamanipulatie openbaar.

In datzelfde jaar 2014 diende Kourtit een aanklacht tegen hem in wegens smaad en laster, omdat volgens haar de aanklachten ongefundeerd zijn. Justitie heeft dat onderzoek toen snel gestaakt omdat ze de verdachte niet konden vinden. Daarom vroeg Kourtit eind 2014 via een artikel-12 procedure het gerechtshof Arnhem justitie te dwingen dat onderzoek te hervatten en strafvervolging in te stellen. Het moest volgens haar niet moeilijk zijn via de universitaire provider Surfnet de identiteit van de anonymus te achterhalen.

Het hof steunde haar verzoek en gelaste eind vorig jaar hervatting van het strafrechtelijke onderzoek. De woordvoerder van het OM in Utrecht meldt nu dat het onderzoek bij Surfnet „te weinig heeft opgeleverd”. Inmiddels is een rechtshulpverzoek aan Amerika gedaan, ongetwijfeld om via een andere provider de identiteit te achterhalen. De smaadaanklacht kwam deze week in het nieuws omdat Kourtit het meldde in een interview met de Volkskrant.

Afgeslankt proefschrift

Door de anonieme tip werd Kourtits promotie in 2013 uitgesteld, onderzocht door de commissie-Drenth en uiteindelijk in sterk afgeslankte vorm alsnog toegelaten. Met de anonieme klacht werd indertijd ook de ‘affaire Nijkamp’ in gang gezet, omdat de anonieme klager ook vond dat Kourtits toenmalige promotor Peter Nijkamp buitensporig en zonder bronvermelding citeerde uit eigen en andermans werk. Twee wetenschappelijke artikelen van Nijkamp en Kourtit samen werden daarna door een tijdschrift teruggetrokken wegens hergebruik van eerder eigen werk zonder bronvermelding.

Nijkamp werd door de commissie-Zwemmer op de vingers getikt wegens ‘een twijfelachtige onderzoekspraktijk’. De Vrije Universiteit werd op haar beurt bekritiseerd door het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit voor het behandelen van een anonieme klacht. Vorige maand kreeg Kourtit in een andere gerechtelijke procedure €7.500 schadevergoeding toegewezen wegens procedurefouten in de afhandeling door de VU.