‘Wat mij is overkomen kan elke Nederlander overkomen’

Ebru Umar De columnist mocht Turkije na 3 weken verlaten. „Ik ben opgelucht dat mijn werkgever TMG me op een veilige plek heeft ondergebracht.”

Ebru Umar in haar vakantiehuisje in Turkije. Foto: ANP

Ze is moe, maar opgewekt. En eigenlijk kan Ebru Umar het nog steeds niet bevatten. De columnist die bijna drie weken gedwongen in Turkije moest verblijven wegens belediging van president Erdogan, is terug in Nederland. Dinsdag besloot een Turkse rechtbank dat het „landarrest” werd ingetrokken.

Hoe hoorde u dat u weg mocht?

„Ik zat in de auto met mijn moeder in de buurt van Izmir toen de Nederlandse ambassadeur belde. ‘Luister goed’, zei hij. ‘Je zit op de avondvlucht van Transavia.”

Lang was uw lot onzeker. Weet u waarom het in een stroomversnelling kwam?

„De ambassadeur zei dat hij nog nooit zo’n lastige case had gehad. Ik schrijf in Nederland, ik heb een dubbele nationaliteit en ik heb een hotline met Den Haag.”

Is er veel druk uitgeoefend?

„Daar zijn geen mededelingen over gedaan, maar ik vermoed dat de ambassadeur en iedereen met invloed in Den Haag de blaren op de tong heeft gepraat.”

Heeft u veel contact gehad met Den Haag sinds uw vertrek uit Turkije?

„Minister Koenders belde me: je mag het land uit. Rutte stuurde een sms: fijn dat je terug bent. Met de premier had ik de afgelopen weken zó veel contact, dat mijn ouders er versteld van stonden: heb je hem nu alwéér aan de lijn?”

In De Telegraaf verbaast u zich vandaag over de wijze waarop Buitenlandse Zaken het succes claimde. U mocht het nieuws over uw terugkeer niet naar buiten brengen, het ministerie deed dat wel.

„Ik had mij strikt aan de afspraak gehouden er met niemand over te praten, maar toen ik mijn telefoon aandeed bij het landen in Amsterdam, bleek die ontploft te zijn door de vele berichten. Ik schrok. Ik dacht dat het mijn schuld was. Achteraf bleek Koenders het al naar buiten gebracht te hebben.”

U vertelde eerder dat u Rutte moest beloven dat u zich coöperatief op zou stellen indien beveiliging na terugkeer in Nederland nodig was.

„Het Openbaar Ministerie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) hebben mij meegedeeld dat mijn veiligheid vooral een zaak van mijzelf en mijn werkgever is. Pas in derde instantie komt de overheid in beeld. Mijn werkgever TMG heeft mij daarom op een veilige plek ondergebracht. Voorlopig, want ik zoek een ander huis.” (Toen zij in Turkije zat werd bij haar woning in Amsterdam ingebroken; red.).

Lees ook ons profiel over Ebru Umar: Het schreeuwmeisje

Het bevreemdt u niet dat Rutte niet terugkwam op dat eerdere gesprek?

„Als de overheid beveiliging nodig zou vinden, zou ze het zelf wel doen. Ik ben vooral opgelucht dat TMG mij op een veilige plek heeft ondergebracht.”

En nu is het wachten op een bericht uit Turkije over eventuele vervolging.

„Mocht het tot vervolging komen, dan laat ik het verder afhandelen door mijn advocaat. Als ik veroordeeld word tot een celstraf – wat niet in de lijn der verwachting ligt – dan ga ik in beroep.”

De Turkse schrijver Özcan Akyol durft niet meer op tv over Turkije te praten. ‘Ik moet denken aan mijn gezin’, zei hij in De wereld draait door.

„Wat mij is overkomen, kan iedere Nederlander overkomen die kritiek uit op Erdogan. Dat wil in Nederland maar niet doordringen. Wij accepteren dat Nederlanders door Nederlanders worden aangegeven in een ander land, vanwege dingen die zij in Nederland hebben gedaan of gezegd. Hoe kan het dat wij een bevolkingsgroep hebben gekweekt die dit doet? En hoe doorbreken we dat? Dát is de essentie van de discussie.”