Braziliaanse Senaat dwingt Rousseff terug te treden

Vicepresident Temer, die verdacht wordt van corruptie, vervangt haar met onmiddellijke ingang.

De Braziliaanse president Dilma Rousseff in hoofdstad Brasilia. Evaristo Sa / AFP

Er komt voorlopig een eind aan de regeerperiode van de Braziliaanse president Dilma Rousseff. 55 van de 81 senatoren stemden in om de afzettingsprocedure voort te zetten. Rousseff wordt nu, hangende een onderzoek, 180 dagen geschorst. Binnen die periode moet minimaal twee derde van de Senaat een definitief vertrek bevestigen. Vicepresident Temer vervangt haar met onmiddellijke ingang.

De Senaat is bijna 18 uur bijeen geweest om te stemmen over het lot van Rousseff. Senatoren kregen 15 minuten spreektijd, maar bleven soms doorpraten nadat hun microfoon was uitgezet en er werd soms geschreeuwd. De gang van zaken in de Senaat omtrent de afzettingsprocedure heeft veel weg van de stemming in het Braziliaanse Lagerhuis, dat eerder voor afzetting stemde. Die zitting werd door veel Brazilianen als een circusact gezien.

De procedure tegen Rousseff draait om gesjoemel met cijfers om de begroting van 2014 sluitend te maken en niet om corruptie zoals velen denken. Rousseff noemt haar afzetting een coup, gesjoemel met de begroting vond ook plaats onder haar voorgangers.

“Er is een coup tegen mij gepleegd”

Rousseff heeft het Braziliaanse presidentieel paleis in Brasilia inmiddels verlaten. In een toespraak, enkele uren na de stemming in de Senaat noemde ze haar afzetting nogmaals een “coup” van de elite. Die bewoordingen gebruikte Rousseff in het verleden al vaker om zich te verdedigen tegen de aantijgingen van fraude en corruptie:

“Mijn regering is gesaboteerd. Ik heb me aan geen enkel crimineel feit schuldig gemaakt dat deze impeachment zou kunnen rechtvaardigen. Ik heb fouten gemaakt, maar beging geen misdrijven. De overheid heeft alle schulden terugbetaald aan staatsbanken. Ik ben het slachtoffer van een juridische farce. Deze coup is niet alleen onwettig, het verklaart ook de stemmen nietig van 54 Brazilianen die mij steunden.”

De geschorste presidentzegt te blijven vechten totdat er geen juridische opties meer over zijn:

“Ik heb martelingen en ziekte doorstaan, maar ik houd de kracht te vechten voor mijn rechten en idealen. Ook dit onrecht zal ik overwinnen. Ik zal alle legale wegen bewandelen om deze afzetting aan te vechten. Ik ben ervan overtuigd dat de Brazilianen deze coup zullen verwerpen.”

Ook opvolger verdacht van corruptie

Maar ook haar beoogde opvolger Temer, van de Braziliaanse Democratische Beweging Partij (PMDB), is niet van onbesproken gedrag. Temer werd recentelijk in verlegenheid gebracht door geluidsopnames waarin hij het over het presidentschap heeft alsof hij al regeringsleider is. Bovendien wordt hij ook verdacht van corruptie en loopt er een onderzoek naar zijn eventuele afzetting.

En daar houdt het qua corruptie in de politiek niet op. Van de 513 afgevaardigden in het parlement is 60 procent in staat van beschuldiging gesteld voor zaken als corruptie, maar ook verkiezingsfraude en zelfs moord. Het land zelf kampt daar bovenop nog eens met een zware economische crisis. De bevolking heeft al meerdere keren in grote protesten zijn onvrede laten blijken. Gevreesd wordt dat het corruptieonderzoek in de doofpot verdwijnt.