Leider Ecuador gebruikt beving voor schatkist

De Ecuadoriaanse president laat rijken en bedrijven betalen voor het herstel van de verwoeste gebieden. Volgens critici lag het plan al klaar.

President Correa in rampgebied. Foto Rodrigo Abd/AP

Tegenstanders van president Rafael Correa van Ecuador verwijten hem de noodtoestand na de aardbeving in het Zuid-Amerikaanse land als excuus te gebruiken voor het doorvoeren van belastingverhogingen die hij toch al van plan was.

Om de wederopbouw van de ramp te kunnen betalen heeft de linkse president vorige week aangekondigd de omzetbelasting met twee procent te verhogen en ook rijken en bedrijven extra te gaan belasten.

Dit weekend is het dodental als gevolg van de aardbeving op 16 april opgelopen tot 654. Ruim 25.000 mensen zijn dakloos geraakt, op een bevolking van krap 16 miljoen Ecuadorianen. Er dreigen epidemieën en de vele naschokken leiden steeds weer tot lichte paniek. De regering heeft een periode van acht dagen van nationale rouw afgekondigd.

De wederopbouw van de zwaar getroffen kuststreek gaat volgens de sinds 2006 regerende president Correa miljarden kosten en jaren duren. Stadjes en dorpen dichtbij het epicentrum van de krachtige beving van vorig weekeinde zijn mede door de slecht gebouwde huizen en hotelletjes grotendeels weggevaagd.

„De pijn van de provincies Manabí en Esmeraldas is de pijn van ons allemaal”, zei Correa hierover. „We waarderen de ongelooflijke solidariteit van de spontane hulpacties, maar de problemen zijn structureel en moeten georganiseerd worden aangepakt.”

Miljonairs leveren meer in

De charismatische linkse leider, die de laatste jaren steeds autoritairder is geworden, wil dat mensen met meer dan één miljoen dollar aan bezittingen eenmalig 0,9 procent belasting over hun vermogen betalen. Ook moeten bedrijven eenmalig drie procent van hun jaarwinst afstaan en wil hij de omzetbelasting voor één jaar verhogen van twaalf naar veertien procent.

Correa zegt dat de hogere tarieven zijn ingegeven door de grote omvang van de natuurramp. „Dit is de manier waarop iedere Ecuadoriaan naar draagkracht kan bijdragen aan de wederopbouw van het vaderland. Hasta la victoria siempre!

Maar tegenstanders verdenken de president ervan dat hij die belastingen al langer wilde verhogen. De schatkist is leeg geraakt door de aanhoudend lage prijs olieprijzen. Volgens kwade tongen grijpt Correa de aardbeving aan om de maatregelen geruisloos in te voeren. Maar dat is na felle reacties van de oppositie en die op sociale media, faliekant mislukt.

Economische crisis

Het Internationaal Monetair Fonds voorspelde nog voor de aardbeving dat de Ecuadoriaanse economie dit jaar met 4,5 procent gaat krimpen. Net als veel andere Latijns-Amerikaanse landen, zoals Venezuela en Brazilië, is de Ecuadoriaanse economie gevoelig voor schommelingen in de prijs van grondstoffen.

In de huidige situatie is het verhogen van belastingen zeer onverstandig, hoe goed het geld ook wordt besteed, reageert de rechtse burgemeester Jaime Nébot van Guayaquil, de grootste stad en het economische centrum van het land.

„Met de economische en financiële crisis die door de beving alleen maar groter wordt, is het verhogen van de belastingen niet de juiste manier. Geld van het volk overhevelen naar de staat zal de crisis alleen maar verdiepen”, zei Nébot in een reactie. „Er wordt minder geconsumeerd en bedrijven hebben minder mogelijkheden om hun werknemers te betalen”.

De tegenstanders van Correa verwijzen bijvoorbeeld ook naar Chili dat opbrengsten uit de voor dat land belangrijke koperwinning in een speciaal fonds stopt en daarvan grotendeels het herstel van de zware aardbeving in september 2015 heeft kunnen betalen. De linkse regering van Ecuador geeft het oliegeld allemaal direct uit, ook al is dat aan belangrijke sociale en infrastructurele projecten.