‘Komst Alibaba kan funest zijn voor detailhandel’

De komst naar Nederland van Alibaba – en wellicht ook Amazon – zal de verkoop via internet aanjagen. Het ‘Zalando-effect’ ligt op de loer.

Foto’s Istock

De Nederlandse consument zal er vooralsnog weinig van merken dat Alibaba een kantoor in Amsterdam opent. De Chinese internetgigant vestigt zich namelijk niet in de hoofdstad om consumenten te overstelpen met nóg meer Chinese spullen, maar juist om Nederlandse en Belgische producten in China te slijten, zo maakte het concern woensdag bekend.

Voorlopig richt Alibaba f zich vooral op het bevorderen van export. Het gaat Nederlandse en Belgische bedrijven helpen toegang te krijgen tot de Chinese markt. In eerste instantie zal het vooral gaan om kleinere bedrijven, maar Alibaba wil ook graag A-merken aan zich binden.

Maar op termijn zal Alibaba zich wel degelijk ook op de Nederlandse klant richten, zegt Wijnand Jongen, directeur van brancheorganisatie Thuiswinkel.org. Net zoals het Amerikaanse Amazon, veruit de grootste webwinkel ter wereld, dat gaat doen. Online winkelen is een internationaal fenomeen met „wereldspelers”, zegt Jongen. „We staan pas helemaal aan het begin van de grote slagen die zij gaan slaan.”

Hoewel in Nederland al jaren hardnekkige geruchten klinken over de komst van Amazon, heeft de in 1994 door Jeff Bezos opgerichte webwinkel uit Seattle nog altijd geen Nederlandse site, al verkoopt het hier al wel boeken en e-readers. De verhalen over de ‘echte’ komst worden wel steeds serieuzer, constateert Jongen. Hij hoort „dat Amazon mensen aan het werven is en grond koopt om distributiecentra op te bouwen”.

Zelf verkopen vs. platform

Amazon en Alibaba zijn twee wereldmachten op internet, met beurswaardes van respectievelijk 330 en 200 miljard dollar. Maar ze kunnen niet één op één met elkaar vergeleken worden. Amazon verkoopt zelf rechtstreeks aan consumenten, Alibaba fungeert meer als een handelsplatform waar vraag en aanbod elkaar vinden.

Op Alibaba doen bedrijven onderling zaken, op Taobao kunnen consumenten producten aan elkaar verkopen – vergelijkbaar met Marktplaats. Op Tmall kunnen Chinezen merkproducten kopen die ze in winkels niet kunnen vinden. In Europa is Alibaba’s webwinkel AliExpress het bekendst.

De omzet van Amazon, begonnen als onlineboekhandel maar intussen uitgegroeid tot een allesverkoper met een duizelingwekkend assortiment, bedroeg vorig jaar 107 miljard dollar. De webwinkel maakte een nettowinst van bijna 600 miljoen dollar, terwijl het jaar ervoor nog een verlies werd geleden van bijna 250 miljoen.

Alibaba is in 1999 in Hangzhou opgericht door Jack Ma, een oud-leraar Engels. Via de verschillende platforms die onder de Alibaba Groep opereren bestelden klanten vorig jaar voor bijna 500 miljard dollar aan producten, wat de Chinese webreus een omzet opleverde van 15,7 miljard dollar en een nettowinst van 11 miljard.

Het feit dat Alibaba vooral een platformfunctie heeft, maakt het concern in ieder geval een stuk winstgevender dan Amazon, dat zelf verantwoordelijk is voor kostbare zaken als voorraden, magazijnen en logistiek.

Niet alleen gevolgen voor online

Als Amazon en Alibaba zich op de Nederlandse consument richten, heeft dat grote gevolgen voor de héle detailhandel, zegt Jongen. „Natuurlijk, grote bedrijven als Bol.com, Wehkamp en Coolblue gaan het voelen. Zij zullen minder hard groeien.” Maar hoe meer aanbieders er komen, hoe groter de kans dat consumenten nóg meer online gaan kopen, voegt hij eraan toe. Dat zal gevolgen hebben voor de traditionele winkels, want consumenten kunnen hun geld maar één keer uitgeven.

Wat de consequenties zijn als een sector door webwinkels wordt overgenomen, was de afgelopen jaren duidelijk te zien in de schoenenbranche. In 2010 bestormde de van oorsprong Duitse webwinkel Zalando de Nederlandse markt met agressieve marketingcampagnes. Naarmate de onlineschoenenverkoper in Nederland meer marktaandeel opbouwde, ging de ene na de andere schoenenketen failliet. Zelfs marktleider Macintosh, eigenaar van ketens als Scapino, Dolcis en Manfield, ging failliet. Zalando groeit intussen vrolijk door.