Geen kunst aan haakjes voor Asad Raza

Asad Raza is de nieuwe artistiek directeur van Villa Empain. De Amerikaans-Pakistaanse Raza wil in het multiculturele Brussel ‘nieuwe manieren van bij elkaar zijn onderzoeken’.

Foto georgesdekinder.com

Asad Raza (1974) was nog maar net benoemd tot artistiek directeur van Villa Empain in Brussel toen teruggekeerde Syriëgangers in metrostation Maalbeek en op vliegveld Zaventem bommen lieten ontploffen. Zijn opdracht om in het particuliere kunstcentrum een dialoog tussen Oost en West op gang te brengen voelde daarna urgenter dan ooit, zegt de Amerikaan van Pakistaanse afkomst.

Met zijn programmering wil hij nieuwe manieren van bij elkaar zijn onderzoeken, zegt Raza. „En besef dat er niet één Oost en één West zijn, maar vele Oosten en Westen, die allemaal met elkaar in gesprek moeten.”

In de monumentale art-decovilla opent vrijdag de eerste door hem samengestelde tentoonstelling: Répétition. Een experimentele litho uit 1962 van de Amerikaanse pop-artkunstenaar Robert Rauschenberg vormt het uitgangspunt voor een tentoonstelling waar dertig hedendaagse kunstenaars op zullen inhaken. Met ander grafisch werk, maar ook met video’s, installaties, performances en een dagelijkse krant.

Bijzonder is dat de tentoonstelling om de drie dagen opnieuw zal worden ingericht door gastvrouwen en gastheren die Raza speciaal daarvoor heeft opgeleid. Hij houdt ervan, zegt hij, „als er leven zit in een presentatie”.

De artistiek directeur heeft van het huis achter de eigenlijke villa een kunstenaarsresidentie gemaakt, waar maximaal vijf kunstenaars kunnen wonen. Zij zullen de villa als hun atelier gebruiken. Zo ontstaat als vanzelf een dialoog met de bezoekers, verwacht Raza.

De nieuwe directeur, zelf ook beeldend kunstenaar, maakte de afgelopen jaren naam als curator van kunstmanifestaties op bijzondere plekken, zoals een desolaat treinstation in Manchester of zijn eigen New Yorkse appartement. Geen exposities met schilderijen aan haakjes, maar met bijvoorbeeld dansperformances van Tino Sehgal.

Raza: „Veel musea zijn als begraafplaatsen, met alleen schilderijen en beelden. Op zich is daar niks mis mee. Ik heb in Amsterdam ook genoten van de Late Rembrandt-expositie. Maar Villa Empain wordt geen begraafplaats maar een levend huis.”

Brussel is volgens hem de aangewezen plek voor een kunstcentrum dat Oost en West bij elkaar moet brengen. „Brussel is misschien nog wel multicultureler dan New York.” Hij is ook blij dat Villa Empain een voormalig woonhuis is. Die huisvesting sluit goed aan bij zijn opdracht, zegt hij. „Het idee van de gracieuze gastheer is in Oosterse culturen veel beter ontwikkeld dan hier.”

Neem Pakistan, zegt hij. De weinige musea en theaters in het land van zijn ouders waren koloniale relieken. Uitgaan, dat is op bezoek gaan bij anderen. „Door kunstenaars ter plekke te laten werken, en door de exposities in beweging te laten zijn, wil ik de intieme context benadrukken.”

Bij een rondgang door de villa wijst Raza op het prachtige zwembad in de tuin. Een kunstenaar gaat daar van de zomer een manifestatie doen. Bezoekers kunnen hun zwembroek meenemen en participeren in het kunstwerk, belooft hij.