Britten: lof voor TA Shakespeare

Tevoren heeft Wouter van Ransbeek veiligheidshalve gewaarschuwd: „Verwacht geen staande ovatie, die in Nederland soms wel bij de prijs van het kaartje lijkt inbegrepen. Engelsen doen niet aan staande ovaties, ze klappen maar één keer en gaan dan weg. Ze laten het gezelschap niet terugkeren.”

In het Barbican, de Londense thuisbasis van de Royal Shakepeare Company, speelde Toneelgroep Amsterdam vrijdag aan het begin van het Shakespeare 400 Weekend de Britse première van Kings of war. Ivo van Hove heeft daarin de koningsdrama’s Henry V, Henry VI and Richard III samengevoegd tot een marathon van 4,5 uur, waarin hij de relatie tussen macht en het individu onderzoekt. Het decor van Jan Versweyveld is geïnspireerd door Churchill’s Cabinet War Rooms. Gewaagd in traditielievend Groot-Brittannië.

Bij het internationaal zo ervaren TA heerst nervositeit. Ramsey Nasr, die Henry V speelt, vertelt achteraf dat hij „met een derde oog speelde. Vooral tijdens het uitspreken van de speech op de Dag van Sint Crispijn. Ik wist zeker dat er mensen in het publiek zouden zitten die de versie van Sir Laurence Olivier uit de film uit 1944 nog herinneren. Shakespeare is hier nationaal erfgoed. Ik verwachtte bij het slotapplaus een aantal boe’s uit de zaal.”

Er klinkt geen enkele boe. Terwijl de Britten de boventitels moeten lezen, klinkt er slechts een enkel kuchje. Het publiek laat de acteurs tegen de verwachtingen in drie keer terugkomen en komt wel overeind voor een staande ovatie. „Unbelievable”, klinkt het bij de garderobe. De eerste recensies in Britse kranten geven allen vier sterren. „Van Hove’s indikking van de histories is een goed getimede reminder dat door de eeuwen heen de kennis van de menselijke geest van Shakespeare onaangeraakt is door de tijden en onaangetast ondanks hun bekendheid”, schrijft The Daily Telegraph. Theaterblad The Stage schrijft dat de ‘tekst intelligent gefileerd is’ en ‘de productie voortgaat met de snelheid van een Scandi-thriller’.

Time Out schreef al eerder dat als Britten deze stukken op het repertoire nemen zij dat doen met ‘duffe pracht en praal, terwijl zelfs met een conventionele uitvoering Van Hove’s interpretatie ontroerend modern is’. Van de acteurs wordt Hans Kesting als Richard III het meest geprezen. „Een optreden dat zeker de geschiedenisboeken zal halen”, schrijft Variety.