Voorverkiezingen zijn een martelgang aan het worden voor Hillary Clinton

Hillary Clinton kan de Democratische kandidatuur voor het presidentschap nauwelijks nog ontgaan. Maar haar opponent Bernie Sanders toont pijnlijk haar zwakke kant.

Clinton op een rally in Louisville, Kentucky Foto John Sommers II/Reuters

De Democratische voorverkiezingen zijn een martelgang aan het worden voor koploper Hillary Clinton. Vannacht werd ze opnieuw verslagen door haar concurrent Bernie Sanders. West Virginia was alweer zijn negentiende zege op de favoriet.

De overwinning van de 74-jarige ‘democratisch-socialistische’ senator is knap, maar brengt hem nauwelijks dichterbij de Democratische nominatie voor de presidentsverkiezingen van november. Sanders won veertien gedelegeerden, Clinton tien. Voor de voorverkiezingen maakt dat nauwelijks uit.

Al weken is duidelijk dat Clinton de nominatie nauwelijks meer kan ontgaan. Ze heeft ruim 1.700 gedelegeerden, en heeft nog ruim zeshonderd nodig voor de winst. Die liggen voor het grijpen dankzij zogeheten ‘supergedelegeerden’, partijprominenten met stemrecht op de Conventie in juli. Die staan massaal achter Clinton.

Sanders geeft niet op

Maar Sanders is niet van plan op te geven, en dat is Clintons grote probleem. Na zijn overwinning in West Virginia zei Sanders:

„Tegen de stroom in roeien ben ik wel gewend. We gaan knokken voor iedere laatste stem.”

Sanders gaf een toespraak die afweek van zijn normale thema’s, over inkomensongelijkheid en het falende politieke systeem. Sanders beargumenteerde waarom hij een betere kandidaat tegen de Republikein Donald Trump is dan Clinton. In tegenstelling tot Clinton kan Sanders teleurgestelde arbeiders terughalen naar de Democraten, en de basis van de partij vergroten. Hij trekt bovendien veel ongebonden kiezers, terwijl Clinton het moet hebben van kiezers die geregistreerd zijn als Democraat.

Als er nu een tweestrijd tussen Sanders en Trump zou zijn, zou Sanders met circa 13 procentpunt verschil winnen. Clinton ligt zo’n 6 procentpunt voor. Er klopt dus niks van Clintons argument, wilde hij zeggen, dat hij te links is om een breder publiek aan te spreken.

Hillary Clinton is al sinds 2013 de kroonprinses van de Democratische Partij. Ze móést gewoon de opvolger van Barack Obama in het Witte Huis worden. Maar keer op keer bewijst Bernie Sanders dat de (onvermijdelijke) kandidatuur van Hillary Clinton steunt op een wankele coalitie. Clinton krijgt steun van Afro-Amerikaanse en Latijns-Amerikaanse kiezers, ouderen en hoger opgeleiden. Maar ze heeft grote problemen om de witte midden- en onderklasse te bereiken – groepen die de Democraten nodig hebben in november, als ze Donald Trump willen verslaan.

Maar voor Clinton bestaat Sanders niet meer

In West Virginia kwam dat probleem duidelijk aan het licht voor Clinton. De grotendeels witte arbeidersstaat is het middelpunt van de noodlijdende kolenindustrie, en voelt zich dubbel gestraft. Toen de kolenmijnen nog open waren, liepen velen kanker en hartaandoeningen op. Nu de mijnen dicht zijn, heersen werkloosheid én gezondheidsproblemen. Deze groep kiezers steunde Bernie Sanders, en zal, volgens exitpolls, voor een groot deel in november op Donald Trump stemmen.

Hillary Clinton, die in de (verloren) voorverkiezingen van 2008 West Virginia met gemak won, zag opnieuw de chronische zwakte van haar campagne. Toch wil ze liever niet langer stilstaan bij de voorverkiezingen. Sinds Clinton vorige maand de staat New York won, negeert ze Sanders, en richt ze zich volledig op Trump. Sanders bestaat voor haar niet meer, is de boodschap.

Clinton kan alleen niet doen wat Trump deed bij de Republikeinen. Hij zette zijn tegenstanders onder druk om uit de race te stappen. Bij Clinton ligt dat gevoelig. In 2008 bleef ze ook lang doorgaan tegen Barack Obama, ook toen duidelijk was dat ze nooit meer zou winnen.

Strijdplan tegen Trump

Misschien is het goed voor Clinton dat Sanders er een echte strijd van maakt, zeggen haar getrouwen vaak. Ze moet echt knokken voor de nominatie, zodat ze niet oogt als een zondagskind. En ze is inhoudelijk door Sanders naar links getrokken. Ook zij praat nu over ongelijke beloning, politieke corruptie, Wall Street en de verliezers in de Amerikaanse samenleving. Dat kan alleen retoriek zijn, maar het zijn thema’s die sterk leven bij Democraten, en waarmee ze iets meer enthousiasme in eigen kring oproept.

Deze week nog pleitte ze voor ruimere toegang tot Medicare, een zorgverzekering voor ouderen en chronische patiënten. Sanders wil dat iedere Amerikaan verzekerd is, en wil het huidige zorgstelsel vervangen door een waarbij de overheid zorgkosten betaalt, in plaats van verzekeraars. Clinton wil lang zo ver niet gaan, maar beweegt wel in Sanders’ richting.

Dit helpt haar op korte termijn, maar het verstoort wel haar strijdplan tegen Trump. Clinton had allang naar het politieke midden willen opschuiven, om zich te positioneren voor de eindstrijd tegen Trump. Dat kan ze nu pas vanaf volgende maand doen, als de laatste voorverkiezingen voorbij zijn.