Parijs negeert straatprotesten en hervormt arbeidswetten per decreet

Arbeidsverhoudingen Premier Valls speelt het hard. Voor de derde keer grijpt hij naar een grondwettelijke noodmaatregel.

Voor de Assemblée Nationale in Parijs werd geprotesteerd tegen het besluit om de hervorming van het arbeidsrecht door te drukken. Foto Christophe Ena/AP

Na weken van straatprotest heeft de Franse regering dinsdag laten weten een omstreden wet voor flexibilisering van de arbeidswetgeving niet in stemming te brengen, maar per decreet door te voeren. Doordat de linkervleugel van de regerende Parti Socialiste dreigde niet met de maatregelen in te stemmen, was er in de Assemblée Nationale geen meerderheid.

Al twee keer eerder maakte de regering van Manuel Valls gebruik van de grondwettelijke noodmaatregel (le 49.3) waarmee ministers het parlement kunnen omzeilen. Ook bij een pakket maatregelen van minister Emmanuel Macron (Economie) om de achterblijvende groei te verbeteren en banen te creëren, greep Valls naar het grondwetsartikel.

Tegenstanders van de wet van minister van Arbeid, Myriam El Khomri, zijn vooral boos over de versoepeling van het ontslagrecht. Als het met een bedrijf langere tijd niet goed gaat, wordt het gemakkelijker om van werknemers af te komen. Het idee is dat bedrijven daardoor sneller nieuwe mensen aannemen, bij voorkeur op vaste contracten.

90 procent van de aanstellingen in Franse bedrijven zijn momenteel van korte duur, soms maar voor een week, omdat werkgevers nooit precies weten hoeveel het kost om weer van iemand af te komen. Het voorstel voor een maximumontslagvergoeding werd echter ingetrokken, in een eerdere poging de critici te bedaren.

5.000

In de Assemblée Nationale waren meer dan 5.000 amendementen op het wetsvoorstel ingediend. De rechtse oppositie vindt dat van de oorspronkelijke plannen te weinig over is, terwijl de opstandige linkervleugel in de PS (de ‘frondeurs’, rebellen) zegt dat de wet het einde inluidt van het Franse sociale model. Voor donderdag zijn grote demonstraties aangekondigd. 70 procent van de Fransen zou volgens peilingen nog altijd tegen de hervormingen zijn, maar slechts weinigen weten wat precies in de wetstekst staat.

Ondanks de afzwakkingen blijft een belangrijk element van El Khomri’s wet overeind: de macht van vakbonden bij bedrijven wordt teruggebracht. Een bedrijfsakkoord, bijvoorbeeld over langer werken dan de landelijk voorgeschreven 35 uur, krijgt voorrang boven een akkoord voor de sector. Via een bedrijfsreferendum kan zo een meerderheid van het personeel besluiten langer te werken als dat in het belang van het bedrijf is, ook als de vakbond het daarmee oneens is.

De rechtse oppositie heeft na Valls’ interventie aangekondigd een motie van wantrouwen in te dienen. Uiterst links steunt die motie. Als enkele frondeurs uit de PS hetzelfde doen, kan de stemming uitdraaien op een kabinetscrisis. Een communistische parlementariër noemde het door de premier gebruikte grondwetsartikel „de meest ondemocratische procedure van onze grondwet” die „ons verhindert te debatteren en tegen te stemmen”.