De zaak-Van Rey: daar kan je zo een ‘House of Cards’ van maken

Het Openbaar Ministerie eiste dinsdag twee jaar cel tegen oud-wethouder en -senator Jos van Rey. Hij misbruikte zijn positie in Roermond.

Jos van Rey, thuis in de kelder waar hij alle dossiers rond zijn zaak heeft opgeslagen. Foto Marcel van den Bergh

House of Cards aan de Maas. Het requisitoir van de officier van justitie, dinsdag uitgesproken in de corruptiezaak rond de Roermondse politicus Jos van Rey, leent zich voor het scenario van een Nederlandse versie van de populaire Amerikaanse intrigeserie. Met Van Rey in de hoofdrol als corrupte machtswellusteling, die geen middel onbenut laat om zaken naar zijn hand te zetten.

De voormalig VVD-wethouder en senator Van Rey begon in de jaren zeventig van de vorige eeuw in Roermond aan de bouw van zijn ‘house of cards’. Dat floreerde tot het Openbaar Ministerie in 2012 ingreep. En nu, na drie jaar onderzoek, vindt het OM dat de ‘Macher van Roermond’ twee jaar cel verdient en drie jaar geen bestuurlijk ambt meer mag bekleden.

Met Van Rey staat ook de bestuurscultuur in Roermond terecht, zo blijkt uit het requisitoir dat dinsdag acht uur lang werd voorgelezen, afwisselend door drie officieren van justitie. Het requisitoir: „Een bestuurscultuur van vriendjespolitiek, waar dingen alvast onderling geregeld worden en waar het democratisch beslissingsproces verworden is tot een toneelstukje waarvan maar weinigen doorhebben dat het wordt opgevoerd.”

De officier schilderde het scenario: de dominante Van Rey zette Roermond naar zijn hand, geholpen door collega-wethouder Tilman Schreurs (VVD). De lokale projectontwikkelaar Piet van Pol, een vriend van Van Rey, profiteerde ervan. Wat goed was voor Van Pol, was goed voor Roermond en goed voor de politieke positie van Van Rey, omschreef een getuige. „Het moet gezegd”, sprak de officier van justitie, „de drie verdachten hebben met elkaar ook zeker heel goede dingen voor de stad Roermond teweeggebracht. De stad is op de kaart gezet.”

Maar dat stond niet ter discussie in de rechtszaal. Het ging over de keerzijde, „het toneelstukje” dat zoveel jaren duurde. Waarbij Van Rey niets naliet om vriend Van Pol te bevoordelen. Alleen al bij twee bouwprojecten becijfert het OM dat de gemeente 5 tot 7 miljoen euro te veel betaald heeft. Er waren veel van dergelijke transacties.

„Het lijkt erop alsof de verdachten zijn meegesleurd door hun eigen succes en ergens onderweg hun moreel kompas zijn kwijtgeraakt.” Integriteit komt in het gedrang, aldus de officier, als een bestuurder te dicht aanschurkt tegen een marktpartij. Als hij de belangen van die partij te zwaar laat wegen en het niet meer gaat om de beste oplossing voor de stad, maar om de ondernemer die hij graag mag. „Dat heet machtsbederf en vriendjespolitiek. En als die bestuurder vervolgens ook nog giften van die persoon aanneemt, dan gaat vriendjespolitiek over in corruptie.”

Acht uur lang ging het over de wereld van Van Rey en Van Pol. Privéjets naar Cannes, Nice, München en andere mooie steden. Altijd een helikopter in plaats van een taxi. En natuurlijk de Corner Suite in het InterContinental Carlton in Cannes, een suite met twee slaapkamers, twee badkamers en een balzaal als salon.

Piet van Pol betaalde, of beter: zijn bedrijven betaalden. Die profiteerden immers van alle hulp die de wethouder bood.

Het was het OM opgevallen hoe Van Rey aanvankelijk nog wel eens iets tijdens een reis zelf betaalde. Maar naarmate de belangen voor Van Pol in Roermond groeiden, werd de bijdrage van Van Rey aan de reiskosten evenredig kleiner. Van Rey meldde de meeste trips met Van Pol wel aan het college in Roermond, maar dat Van Pol nagenoeg alles betaalde, dat schreef hij niet op.

In het zuiden werden de plannen gesmeed, blijkt uit documenten die bij doorzoekingen zijn gevonden. „Dat beide mannen bevriend waren is niet strafbaar”, sprak de officier. „Maar hun fout zit hem in het feit dat zij, met wat zij in het kader van die vriendschap over en weer hebben gedaan en geschonken, de zuiverheid van hun zakelijke relatie hebben aangetast. Zij hebben daarmee de schijn van belangenverstrengeling gewekt die uiteindelijk ook realiteit is gebleken.”

Op 23 mei komt de verdediging aan het woord.