De Trump-kater van de Schotten

Ruzie In 2006 beloofde Donald Trump een golfresort te bouwen in de Schotse duinen. Het is geen succes. „Trump houdt van conflict.”

De Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump in 2010 in de Schotse duinen, waar hij een luxueus golfresort wilde bouwen. De belangen van de natuur waren ondergeschikt. Foto David Moir/Reuters

Dankzij het Schotse recht van vrije toegang loop je ongemerkt de duinen van Donald Trump in. Via de gele gaspeldoorn in het Balmedie Country Park, een half uur ten noorden van Aberdeen. Door het helmgras, met vanaf de hoogste duintoppen zicht op de Noordzee, en het lege strand beneden. Leeuweriken zingen in de lucht. En dan een prachtig woestijnlandschap van maagdelijk stuifzand.

Toen de Amerikaanse miljardair Trump in 2006 aankondigde in de Menie Dunes een golfresort te willen bouwen, werd hij met open armen en een eredoctoraat ontvangen. Hij beloofde een plan B voor het moment dat de olie die Aberdeenshire rijk maakt, opdroogt.

Tien jaar later ziet Trump zelf „overeenkomsten” tussen zijn werk in Schotland en zijn poging president van de Verenigde Staten te worden. In de regionale Schotse krant The Press and Journal schreef hij half april dat „diverse paralellen me heel duidelijk zijn”.

„Passie. Teruggeven. Toewijding. Resultaat!”

Maar tien jaar na zijn aankondiging heeft Schotland een kater overgehouden aan het avontuur-Trump. De beloofde zesduizend banen zijn nooit werkelijkheid geworden. Net zomin als het vijfsterrenhotel met 450 kamers, de 950 timeshare-appartementen en 500 huizen. In plaats daarvan ligt er in de duinen een verlieslijdende golfbaan. Uit de laatste jaarrekening bij het handelsregister blijkt dat er 95 man bij het resort werken. Het verlies in 2014 was 1,3 miljoen pond (1,6 miljoen euro).

Martin Ford weet niet of hij het erg moet vinden dat Trump zijn activiteiten heeft gestaakt. Het gemeenteraadslid leidt rond door de duinen. Het groene gras van de wel gebouwde golfbaan valt onmiddellijk op tussen het verder zachtgele en bruine landschap.

„Ik ben niet zo van de beroemdheden, maar ook ik kende hem van naam.” Ford had de beslissende stem toen de gemeenteraad moest beslissen over de bouwvergunning. Hij stemde tegen, omdat natuurgebied zou worden aangetast. De gemeenteraad werd door de Schotse regering teruggefloten. „De economische en sociale voordelen wegen zwaarder dan de gevolgen voor de natuur”, zei toenmalig premier Alex Salmond, in wiens kiesdistrict het terrein ligt, in 2008.

Levend stuifzand

Golfbanen in de duinen vind je overal in Schotland. Alleen, dit zijn geen gewone duinen. De Menie Dunes bestaan uit levend stuifzand. Net zoals in de Sahara blaast de wind ze al eeuwen voort; het landschap verandert voortdurend van vorm. Je ziet het op de plek waar Trumps tweede golfbaan moet komen. Zijn mensen planten helmgras om het zand tegen te houden. Aan de rand van de golfbaan staat een graafmachientje dat de paden zandvrij moet houden.

Want het golfresort vraagt om het tegenovergestelde van wat de natuur wil: het stilzetten van de wandelende duinen. Trump noemt dat „milieubescherming”. In 2011 zei hij tegen Channel 4: „We hebben de duinen gestabiliseerd.”

Maar daardoor, meent Ford, „heeft hij de intrinsieke waarde van de duinen vernietigd”. Dat was niet alle Schotten duidelijk. „We hadden geen bijzondere vogel of orchidee die op sympathie kon rekenen, maar alleen het ecosysteem.”

Totdat bleek dat Trump vijf families onder druk zette om hun land te verkopen, onder dreiging met onteigening. De Schotten, eerst nog geïmponeerd door de Amerikaanse miljardair, moesten van zijn minachting voor hun landgenoten niets hebben. Zo zei Trump in de documentaire You’ve been Trumped over de visser Michael Forbes: „Hij woont als een varken.” En het huis van David Milne noemde hij een „doorn in het oog”.

Milnes huis is een oude kustwachttoren van na de oorlog. Het staat op een idyllische plek met uitzicht over zee. En: midden op het golfresort. Trump bood hem in eerste instantie 175.000 pond. Milne schampert: „Daar had ik een tweekamerflat van kunnen kopen.” De dreiging van onteigening blijft. „Ik vertrouw de man voor geen cent”, zegt Milne.

Dat de duinen niet verder zijn ontwikkeld, heeft met een windmolenpark te maken dat voor de kust wordt gebouwd. Trump meent dat het uitzicht vanaf zijn golfresort daardoor wordt verpest.

Kleingeestige mentaliteit

Trump vocht de bouw tot aan de hoogste rechter aan. Het maakte hem er in Schotland niet geliefder op. Toen hij in december in het ongelijk werd gesteld, zei de Trump Organization in een verklaring dat „de beslissing de dwaze, kleingeestige en parochiale mentaliteit” van de Schotse regering liet zien. Alex Salmond, inmiddels premier af, was ook niet meer zo gecharmeerd van de „loser” die een „vernietigende impact” op de economie had.

En toen had Trump zijn controversiële opmerkingen over moslims nog niet gemaakt. Die kostten hem zijn eredoctoraat aan de Robert Gordon University en leidden tot een petitie om hem uit het Verenigd Koninkrijk te weren.

Gemeenteraadslid Ford: „Veel van het gedoe was op te lossen geweest als hij bereid was geweest tot compromis. Maar Trump houdt van conflict.” Dat sloeg over op de gemeenteraad. „We waren vriendelijke plattelanders. Trump zette ons lijnrecht tegenover elkaar. Ieder debat werd daarna volgens de scheidslijn voor of tegen Trump gevoerd.”

Trump ziet het anders. In The Press and Journal schreef hij:

„Toen ik in Aberdeen kwam, testten de Schotten me om te zien hoe serieus ik was. Ik moest hen voor me winnen. Welnu, Schotland is overwonnen – de VS zullen volgen.”