De toekomst? ICT

Dossier best betaalde banen Een starter op de arbeidsmarkt krijgt het meest betaald in de medische sector. Maar wie in de toekomst wil cashen, leert een programmeertaal.

Diploma op zak, je begint aan je eerste Echte Baan. Begint daarmee ook het Echte Verdienen? Nou, niet echt. Starters op de arbeidsmarkt verdienen gemiddeld 11,50 euro bruto per uur – een maandloon van een kleine 2.000 euro, op basis van een 40-urige werkweek.

Het is precies evenveel als starters tien jaar geleden verdienden, en het is al drie jaar hetzelfde. Dat werd vorige week bekend uit een jaarlijks onderzoek van Stichting Loonwijzer en vacaturesite Monsterboard onder 230.000 Nederlandse werknemers.

Ter vergelijking: in 2010 verdienden starters gemiddeld nog een mooie 13,40 euro. Het schiet dus nog niet zo op.

Zo zit het nu

Er zijn uiteraard sectoren waar meer te halen valt. Zo verdienen starters in de productiesector (12,70 euro), en de gezondheidszorg (12,30) meer dan de gemiddeld. Maar verreweg het hoogste starterssalaris krijg je volgens het Monsterboardonderzoek in de onderzoeks- en onderwijsfuncties: 13,60 per uur. Dat is opvallend, want de onderwijssector is nou niet bepaald beroemd om de hoge salarissen. Het is dan ook belangrijk te bedenken dat het Monsterboardonderzoek het gemiddelde neemt van álle opleidingsniveaus, legt Jacky Lispet van Monsterboard uit. „In de onderzoeks- en opleidingssector zijn de hoogopgeleiden sterker vertegenwoordigd dan in andere sectoren – en hogeropgeleiden krijgen over het algemeen nu eenmaal hogere salarissen.”

De gemiddelde bruto starterssalarissen opgesplitst per opleidingsniveau geven dan ook een ander beeld: wie goed wil verdienen, zoekt een baan in de medische sector. Mbo, hbo, of wetenschappelijke opleiding - de zorgsector scoort bij starters steeds als best betalende sector, blijkt uit onderzoek van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht. Universitair geschoolde starters verdienden in 2014 in deze sector gemiddeld een kleine 2.900 euro bruto, hbo’ers een kleine 2.500 en afgestudeerden met de hoogste mbo-graad zo’n 2.000 euro.

Onderzoek van economisch onderzoeksbureau SEO in opdracht van weekblad Elsevier laat een zelfde beeld zien. Van de hbo’ers worden afgestudeerden van de opleidingen verloskunde en mondzorgkunde het best betaald. Verloskundigen verdienen bijvoorbeeld 66 procent meer dan afgestudeerden in de communicatie; mondzorgspecialisten verdienen bijna de helft meer. Bij de starters afkomstig van de universiteit cashen de tandartsen het meest: zij verdienen tweemaal zoveel als andere academische starters. Basisartsen en farmaceuten staan op een tweede en derde plaats met een maandsalaris dat respectievelijk 12 en 7 procent hoger is dan dat afgestudeerden met een opleiding rechten verdienen, zo blijkt uit het onderzoek.

Bij Monsterboard is nu al één op de vijf vacatures gericht op ICT’ers

Wie goed wil verdienen, gaat dus iets medisch doen, beaamt hoogleraar Frank Cörvers van het ROA. „Dat is al jaren zo. De universitaire geneeskundeopleiding is dan trouwens de beste keuze: niet alleen een hoog starterssalaris, maar ook goede vooruitzichten.”

Het hoge starterssalaris wordt in veel medische beroepen veroorzaakt door het mechanisme van vraag en aanbod, legt hij uit. „Voor sommige medische opleidingen geldt immers een numerus fixus, zo wordt kunstmatige schaarste gecreëerd. Wat schaars is, kost meer. Bovendien duurt bijvoorbeeld de geneeskundeopleiding langer dan de meeste andere opleidingen: er is dus meer in geïnvesteerd.” Tenslotte hebben onregelmatige diensten en lange werkdagen een gunstige invloed op het salaris.

Over het algemeen geldt: bèta betaalt beter. Het brutomaandloon van hbo-bèta’s ligt anderhalf jaar na afstuderen hoger dan dat van hbo-gamma’s en veel hoger dan dat van hbo-alfa’s, blijkt uit het SEO-onderzoek voor Elsevier. De hbo’ers van een kunstacademie, muziekopleiding, of van een opleiding culturele en maatschappelijke vorming verdienen het slechtst. Ook bij de universitair geschoolden zijn de salarissen van startende alfa’s het belabberdst. De starterssalarissen van de bèta’s en de gamma’s zitten ergens tussen de medici en de alfa’s in.

Dikke kans dat de starterssalarissen de komende jaren (eindelijk) weer zullen toenemen, zegt Jacky Lispet van Monsterboard. Op dit moment wordt namelijk in bijna een derde van de vacatures gevraagd naar medewerkers met minder dan twee jaar werkervaring. Vorig jaar was dit nog maar 26 procent. „Een stijging in vacatures betekent meestal een stijging in het salaris.”

En zo zit het straks

Maar de verhoudingen verschuiven. „De zorgsector lijkt wel zo’n beetje uitgegroeid”, zegt Cörvers van het ROA. „Het overheidsbeleid is van grote invloed op deze sector, er zijn al een paar jaar bezuinigingen.”

Nee, de toekomstige starters die zich verzekerd willen zien van een goed salaris, kunnen hun pijlen beter op een andere sector richten: de ICT. Uit het Monsterboardonderzoek blijkt dat startende ICT’ers met hun gemiddelde uurloon van 12,30 euro weliswaar nog niet de best verdienenden zijn, maar sinds 2006 is het gemiddelde loon wél met een euro gestegen – een belangrijk signaal. De werkgevers beginnen ’m te knijpen.

Bij Monsterboard is nu al één op de vijf vacatures gericht op ICT’ers, vertelt Lispet. De verwachting is dat het aantal alleen maar zal stijgen. Het gaat vaak om websitebouwers (zogeheten front- en backend developers), en app-bouwers. „Er komen alsmaar meer programmeertalen bij. Hoe nieuwer de taal, des te schaarser het aantal mensen dat hem beheerst. Programmeurs met die skills zijn dus ontzettend gewild. En ja, daar hangt een prijskaartje aan.”

Gek genoeg liepen de salarissen in de ICT-sector sinds 2008 terug, terwijl de vraag naar medewerkers steeg, vertelt Lispet. „Maar sinds het afgelopen jaar is die trend doorbroken.” Het bruto-uurloon voor ICT’ers is ten opzichte van 2014 met 4 procent gestegen naar 15,30 euro (dit geldt dus voor de hele sector: van starters tot bijna-gepensioneerden). Het aantal bonussen in de ICT verdubbelde zelfs ten opzichte van 2014. Het salaris hangt trouwens nogal af van de functie in de sector. Een ICT-manager verdiende in 2015 bijvoorbeeld maar liefst 23,70 euro gemiddeld. Ter vergelijking: de gemiddelde Nederlander verdiende in 2015, net als in 2014, een uurloon van 14,40 euro.

De ICT-sector is niet de enige waar het in de toekomst goed verdienen is. Ook in de technische sector vreest men grote schaarste aan personeel, schrijft het ROA over de arbeidsmarktprognoses tot 2020. Denk aan werktuigbouwkundigen, civiele technici, elektrotechnici, en technisch bedrijfskundigen. Ook aan managers verwacht men in de toekomst een gebrek.

Opvallend: het ROA verwacht ook een schaarste bij de pedagogische beroepen. „De eisen voor de pabo-opleidingen zijn de laatste jaren flink omhoog gegaan. We verwachten daarom minder afgestudeerden”, legt Cörvers uit. „Tegelijkertijd gaan veel leraren met pensioen.” Toch wil die verwachte schaarste in dit geval niet zeggen dat het loon hard zal stijgen, denkt Cörvers. Het cao-loon is er namelijk onlangs nog verhoogd. „Bovendien is dit geen commerciële sector waarin de werkgevers tegen elkaar opbieden.”

Hoe zit het eigenlijk met de consultants, de economen en advocaten – die verdienden toch altijd goed? Klopt, en de starters met een universitaire opleiding in de categorie economie en recht verdienden in 2014 dan ook niet slecht. Met een bruto maandsalaris van 2.660 zaten ze een paar tientjes boven het gemiddelde van de academisch geschoolden, blijkt uit de ROA-rapportage.

Maar dat was ooit veel beter. „Het verschilt erg per opleiding”, zegt Cörvers. „De startende fiscaal economen, econometristen en actuarissen verdienen nog altijd heel erg goed.” Vanwege – alweer – het lage aanbod. „Bij de algemeen economen valt het tegen.”

Toch verwacht hij dat de lonen in de financiële en zakelijke dienstverlening de komende jaren weer flink zullen stijgen. De economie trekt weer aan, de lonen doen mee – vooral bij de commerciële instellingen.