Hoeveel Rijdende Rechters heeft een land nodig?

Mr. Frank Visser doet Uitspraak (SBS6)

Hoeveel Rijdende Rechters kan een land verdragen? Nee, de betere vraag is: hoeveel Rijdende Rechters heeft een land nodig? Twee is zeker niet te veel, blijkt nu het eerste seizoen van kantonrechter-op-locatie John Reid er een weekje opzit, en zijn voorganger ook maandagavond weer uitstekend in vorm bleek in diens nieuwe Mr. Frank Visser doet Uitspraak (SBS6).

Ja, ze trekken beiden het land in om hun objectieve licht te laten schijnen over (klein)burgerlijke geschillen, manen de burgers tot bezinning, nemen het wetboek ter hand en vellen ten slotte een oordeel. „En zo zit het” (mr. Reid) cq. „de zaak is afgedaan” (mr. Visser).

Maar de verschillen maken dat de programma’s goed naast elkaar kunnen bestaan. Waar Visser zich vooral mengt in hoog opgelopen burenruzies, ging het bij Reid vaker tussen burgers en instanties. In zijn zaken kregen hoge bomen de wind van voren. En mogen scholen verkeerd geparkeerde fietsen aan de ketting leggen? Over dat geschil – tussen de conciërge en een groepje gisse vwo-pubers die het als „projectje” zagen in de vermoedelijke aanloop naar een rechtenstudie of iets anders mondigs – ging vorige week de verrukkelijke laatste aflevering. Reid oordeelde: wie op de fiets naar school komt, is volgens de schoolregels verplicht hem in de rekken te stallen, en niet aan de overkant op de openbare weg. Maar: fietsen aan de ketting leggen mag de conciërge niet.

Zo moest de mondige burger vaker het onderspit delven ten faveure van de instantie, maar: vaak mét een mits of een maar. De wet beschermt de burgers, maar soms óók de instanties en soms beide een beetje, en Reid bracht dat zo dat de burgers het accepteerden. Geslaagd dus, als nieuwe Rijdende Rechter.

Visser is steeds meer de scheidsrechter in de burgerlijke boksring. Bij hem zie je, heel SBS’ig, boze burgers versus boze burgers. Vooral buren, in een volkstuin, een galerijflat of een Gronings platteland. Je kunt een aardige bingokaart met vaste elementen in Mr. Frank Visser doet Uitspraak maken. Onuitgesproken irritaties. Treiterij. Verlies van het mooie uitzicht. Elkaar voor leugenaar uitmaken. Complotdenken. Stressklachten. Een traan. „Ik merk dat het je heel hoog zit.” Dreigementen dat eens de bom zal barsten.

Met dat laatste maakte Groninger Hilbrant Hartlief maandagavond geen sympathieke indruk – en je voelde snel aan dat zijn eis dat de buurman op zijn land geen stal mocht bouwen, niet ingewilligd werd. Maar ook buurman Gerrit Varwijk, die een snoer aan een vogelhuisje bevestigde zodat zijn buren zouden denken dat er een spiedende camera in hing, was geen toonbeeld van onschuld.

Hoe moet het verder tussen deze kemphanen? De mensen zijn van groter belang dan de zaak – en vaak stelt mr. Visser niet alleen de wet als bliksemafleidend buffer tussen de partijen, maar ook coulance en gezond verstand. Dat de boze burgers die mediation accepteren, maakt dit programma op de zender waar emotie steevast de boventoon voert, voorbeeldig en hoopgevend.