Ombudsman: verwarring over verlies Nederlanderschap

De overheid moet Nederlanders die naar het buitenland verhuizen beter informeren over het verlies van hun Nederlanderschap.

Foto ANP / Lex van Lieshout

De overheid moet Nederlanders die in het buitenland gaan wonen beter informeren over wanneer zij hun Nederlanderschap verliezen. Dat concludeert de Nationale Ombudsman dinsdag na onderzoek. De Ombudsman vindt ook dat er een snelle mogelijkheid moet komen om het verlies van het Nederlanderschap terug te draaien.

Aanleiding voor het onderzoek was een klacht van een vrouw die zonder het te weten haar Nederlanderschap was kwijtgeraakt. Het Nederlanderschap is geen geboorterecht: wie een andere nationaliteit aanneemt, verliest het in principe. In sommige landen is het wel toegestaan twee nationaliteiten te hebben, maar gaat het Nederlanderschap alsnog verloren als iemand niet binnen tien jaar een nieuw paspoort aanvraagt. Een vrouw die dit overkwam, klaagde bij de Ombudsman omdat ze van niks wist.

Informatie over het wel of niet kunnen hebben van twee nationaliteiten is te vinden op de site van de Rijksoverheid en daarom stelde de overheid na de klacht van de vrouw dat het haar eigen verantwoordelijkheid was om zich goed te informeren. Naar aanleiding van de situatie van de vrouw deed de Ombudsman een oproep, die leidde tot 500 verhalen van burgers die zonder het in de gaten te hebben hun Nederlanderschap hadden verloren. De Ombudsman vindt dat burgers mogen verwachten dat de overheid hen altijd “actief, adequaat en tijdig informeert”:

“Dit is niet altijd gebeurd, in die zin is de overheid tekort geschoten.”

‘Het voelt als verlies van deel van jezelf’

Het ongemerkt en ongewild verliezen van het Nederlanderschap kan volgens Ombudsman Reinier van Zutphen vervelende gevolgen hebben. “In de eerste plaats is het emotioneel. Mensen voelen zich Nederlanders, het voelt als verlies van een deel van jezelf”, aldus de Ombudsman. Daarnaast zijn er praktische en juridische gevolgen, want het Nederlanderschap geeft recht op bepaalde uitkeringen en op hulp van de Nederlandse ambassade. Voor degenen die ongemerkt en ongewild het Nederlanderschap verliezen, moet daarom een snelle mogelijkheid komen dit terug te draaien, vindt de Ombudsman.