‘269 helikopters tijdens vlucht O.J. Simpson’

nrc.checkt Dat schreef de Volkskrant in een artikel naar aanleiding van de tv-serie over Simpson

Foto istock

De aanleiding

De tv-serie American Crime Story: The O.J. Simpson Trial, over het geruchtmakende proces rond voormalig American footballster Simpson, is sinds vorige week ook in Nederland te zien, bij Net5. Redacteur Paul Onkenhout en scenarist Willem Bosch analyseerden in de Volkskrant hoe destijds, in 1994, reality-tv geboren werd; van elke kleine gebeurtenis werd door de media verslag gedaan.

Het spraakmakendst was wellicht het live verslag van de achtervolging van Simpson, verdacht van de moord op zijn ex-vrouw en een vriend van haar, in Los Angeles. „De twintig politiewagens worden in de slotfase gevolgd door 269 helikopters, een getal dat boekdelen spreekt over de onstilbare honger van de media”, schrijft Onkenhout. 269? Dat kan toch bijna niet?

Waar is het op gebaseerd?

We mailen Onkenhout. Hij had het aantal „ergens in een stuk” gelezen. „Ik vond het ook een idioot getal, maar toen ik het checkte op internet zag ik het overal opduiken, ook op vooraanstaande sites.”

Wij niet. We vinden het wel op Wikipedia. Daar staat dat „uiteindelijk 269 helikopters meededen aan de achtervolging; het grote aantal media dat meedeed zorgde ervoor dat camerasignalen werden uitgezonden op verkeerde zenders”. Na de zin staat een verwijzing naar wat we aannemen dat de bron van de informatie is: een documentaire van sportzender ESPN uit 2010.

En, klopt het?

We duiken de documentaire June 17th, 1994 op. Daarin wordt als het ware realtime teruggeblikt op de hele dag, die eigenlijk in het teken zou staan van onder meer het afscheid van golflegende Arnold Palmer en de huldiging van de New York Rangers, die ijshockeykampioen werden.

We zien hoe verschillende zenders hun programmering onderbraken voor beelden van Simpsons witte Bronco op de snelweg. In de documentaire wordt inderdaad gezegd dat de veelheid aan helikopters die beelden uitzenden, zorgen voor verstoring van signalen. Maar het aantal van 269 helikopters komt niet voorbij. Integendeel: er wordt gesproken over „meer dan twintig helikopters” die Simpsons auto volgden.

Wie de hele achtervolging terugkijkt – die staat op YouTube – ziet op willekeurige momenten maximaal zeven, acht helikopters in de lucht.

Hoeveel het er uiteindelijk zijn geweest, is onduidelijk. De Los Angeles Times meldde twee dagen na de achtervolging dat het er zeven waren. In enkele boeken waarin de Simpson-zaak wordt beschreven worden aantallen genoemd van zeven tot „bijna twee dozijn”.

We kunnen ten slotte ook door logisch redeneren nagaan waarom 269 niet aannemelijk is. De Los Angeles Times meldde destijds dat het de lokale dochters van de grote zenders waren die vanuit de lucht verslag deden van de achtervolging. Dat klinkt logisch, want media elders zouden waarschijnlijk ook niet snel genoeg ter plekke hebben kunnen komen: de achtervolging duurde ongeveer twee uur (drie als je de tijd dat Simpson in de stilstaande auto voor zijn huis zat, meerekent). „Bijna elke zender leaste één of twee helikopters”, schreef de krant. In een overzicht is te zien dat er op dit moment dertig lokale tv-zenders zijn die zich richten op Los Angeles en omstreken. Dan is 269 onmogelijk.

Conclusie

Zo’n 95 miljoen Amerikanen keken naar de achtervolging van O.J. Simpson. Dat de media „honger” hadden, zoals Onkenhout schreef, daar kan iedereen het wel over eens zijn. Maar er is geen enkel bewijs dat 269 helikopters Simpsons auto volgden. We beoordelen de bewering dan ook als onwaar.

Frank Huiskamp