Kwijtschelden Griekse schulden weer op agenda

Terwijl de Grieken haast maken met bezuinigen, praat de Eurogroep maandag over kwijtschelding van schulden.

Leden van de communistische vakbond PAME tijdens een 48-uurs staking tegen bezuinigingen, afgelopen vrijdag. Foto Reuters/ Alkis Konstantinidis

Griekse politici zijn uitgeput. Het weekend werd gedomineerd door een nationale staking van 72 uur en een haast net zo lang durend parlementsdebat over pensioenhervormingen en belastingverhogingen. Die kwamen nipt door het parlement.

Nu zijn de negentien ministers van Financiën van de Eurogroep aan zet om knopen door te hakken over het kwijtschelden van een deel van de leningen. Vandaag zijn ze in Brussel.

De protesten zijn bekende taferelen. Maar bijna zes jaar na het eerste leningenpakket om een Grieks bankroet te voorkomen, zijn de verhoudingen tussen de internationale geldschieters veranderd. Weg is de eensgezindheid tussen het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de ministers van Financiën van de eurolanden.

Op de agenda van de Eurogroep staat officieel de vraag of Griekenland genoeg heeft gedaan om een tranche van 5 miljard euro vrij te geven van de laatste lening van 86 miljard. De echte kwestie is: wanneer komt Griekenland in aanmerking voor kwijtschelding van een deel van zijn schuld aan andere Europese landen?

Wat het IMF betreft moet dat taboe nu worden doorbroken. De Griekse staatschuld (177 procent van het bbp in 2015) blijft anders onhoudbaar hoog, vindt het IMF. Via de Financial Times lekte een brief uit van IMF-directeur Lagarde aan de Eurogroep. Daarin dreigt zij dat het IMF zonder schuldverlichting niet meer mee zal doen aan het steunprogramma.

Dat standpunt wordt gretig omarmd door de Griekse minister van Financiën Tsakalotos, die zijn Europese collega’s ervan probeert te overtuigen dat extra bezuinigingen onhaalbaar zijn. Zonder kwijtschelding zijn die nodig om de met de Eurogroep afgesproken begrotingsdoelen te halen.

Die extra bezuinigingen zouden erop neerkomen dat Griekenland nu niet 3 procent, maar 5 procent van de begroting moet zien af te snijden. Tsakalotos deed vrijdag een „beroep op zowel economische als politieke ervaring” van zijn Europese collega’s: „Kun je je voorstellen dat je aan je parlement in plaats van een verwacht bezuinigingspakket van 5,4 miljard er een van 9 miljard voorlegt?”

In de hoop de Eurogroep gunstig te stemmen haalde de Griekse regering de stemming naar voren over een pakket maatregelen dat 5,4 miljard euro moet opleveren. Met name de vakbonden zijn daar fel tegen. Het pakket werd met 153 tegen 144 stemmen aangenomen.

Een van de belangrijkste maatregelen is het instellen van een minimumpensioen van 384 euro voor iedereen die tenminste twintig jaar heeft gewerkt. Dit was een verkiezingsbelofte van de socialistische partij Syriza die sinds begin 2015 regeert. Daartegenover staat de verlaging van aanvullende pensioenen. Ook worden enkele belastingen verhoogd.

Boze vakbondsleden dreigden de lidmaatschappen van politici die voor de bezuinigingen stemden, onder wie premier Tsipras, op te zeggen.

De Duitse regering is de grootste tegenstander van kwijtschelding van een deel van de Griekse schuld, omdat de Duitsers het grootste deel daarvan hebben opgebracht. Tegelijk hechten juist de Duitsers er sterk aan dat het IMF mee blijft doen.

Dit weekend liet de Duitse minister van Economie en vicekanselier Sigmar Gabriel blijken dat er wellicht beweging zit in de Duitse opstelling. „Iedereen weet dat deze schuldenkwijtschelding er op een gegeven moment van moet komen. Het heeft geen zin je daar steeds opnieuw aan te onttrekken”, schreef hij per e-mail aan persbureau Reuters. De Eurogroep moet „een manier vinden om de vicieuze cirkel te doorbreken”.