Winnen op ‘zijn’ berg, plan volbracht

Bergtrui voor Tjallingii Maarten Tjallingii pakte zondag de bergtrui in de Giro, die hij omgehangen kreeg in de stad die hij zijn thuis noemt, Arnhem.

Maarten Tjallingii tijdens de finish. Hij krijgt de blauwe trui na de derde etappe van de Ronde van Italie. Vincent Jannink/ANP

Het gaat hem om de klim na 134,7 kilometer. De helling die hij kan dromen omdat het zo dicht bij huis is, gelegen tussen glooiend heideland – hij stoof er onlangs nog vijf keer op één dag tegenop zodat geen Spanjaard of Italiaan hem vandaag iets zou kunnen maken. Na een kilometer zit Maarten Tjallingii (38) nog altijd in het zadel, het makkelijkste stuk van de Posbank ligt achter hem. Hij rijdt op kop, zenuwachtig kijkt hij over zijn rechterschouder, zijn oren gespitst op het geluid van ratelende tandwielen, want dat zou het teken zijn dat ze hem vanuit zijn rug proberen te verschalken.

‘500 KOM’ staat er op het bordje langs de kant, 500 meter tot de King of the Mountains boven op de heuvel komt. Giacomo Berlato mag geen punten pakken in de strijd om de bergtrui. Dat deed de Italiaan zaterdag al toen hij als derde bovenkwam op de Oude Kleefsebaan in Berg en Dal, de eerste heuvel van de vierde categorie, voor de gelegenheid omgedoopt tot de Muur van Berg en Dal. Hier had Tjallingii zijn slag willen slaan, maar de Spanjaard Omar Fraile was op het steilste stukje net te vinnig voor de 81 kilo zware Arnhemmer.

Vloeken deed hij toen de weg naar rechts liep, richting Nijmegen. Maar hij was de straat nog niet uit of hij kon alweer lachen. Het publiek bezorgde hem de hele dag kippenvel. Dan moest het zondag maar gebeuren, op de Posbank, vernoemd naar een voormalig voorzitter van de ANWB. Daarboven winnen zou de blauwe bergtrui opleveren, die hij omgehangen zou krijgen in de stad die hij zijn thuis noemt, Arnhem. En dat in zijn laatste grote ronde na elf jaar koersen op het hoogste niveau.

Doorzettingsvermogen werd door de jaren heen Tjallingii’s handelsmerk

Van Fraile heeft hij nu niets te vrezen. Die had hij, zei hij zaterdag tegen de NOS, vriendelijk verzocht zondag niet in de ontsnapping te zitten. Die blauwe trui zou ten minste een dag van hem zijn, en van niemand anders. Frailes gloriedagen komen nog, de komende weken, als asfaltwegen geitenpaden worden in het hooggebergte van Italië.

Tjallingii schakelt op, hij legt zijn ketting bijna op de 53-11, het zwaarste verzet op zijn fiets. 53 tanden in het tandwiel voor, elf stuks achter, geen amateur die dat bergop kan rondtrappen. Tjallingii wordt in het peloton geroemd om dat verzet, waarnaar hij opschakelt bij een demarrage of een sprint.

Het grootste tandwiel werd het roze symbool op het blauwe T-shirt dat hij een paar weken eerder had laten maken om zijn fans een afscheidscadeau te geven. ‘Griinta 53-11’ heet het, waarbij griinta, het Italiaanse woord voor doorzettingsvermogen, door de jaren heen zijn handelsmerk is geworden. Tjallingii de geweldenaar, het krachtmens, de man die de laatste vier uitgaven van de klassieker Milaan-Sanremo meer dan 800 kilometer in de aanval reed, maar zich zelden beloond zag met een zege. Ja, in 2006 won hij de Ronde van België, met een parcours door de Belgische Ardennen, dus op dat grote mes succesvol klimmen kan hij best, al is het lang geleden.

Als hij voelt dat Berlato begint aan te zetten, gaat hij op de pedalen staan en sleurt hij met zijn grote bovenlichaam zijn fiets van links naar rechts. In het Arnhemse Park Sonsbeek heeft zijn vrouw Petra het niet meer. Het wordt doodstil voor de televisie waar vrienden en familie zich verzameld hebben. Tjallingii slaat binnen drie seconden een gat van vijf, tien meter en even lijkt het erop dat de Spanjaard Julen Amezqueta Moreno hem nog kan terughalen. Maar dat is schijn. Tegen zoveel wilskracht is hij niet opgewassen. Tjallingii balt boven op de Posbank zijn vuist. Hij gaat gehuldigd worden. Niets lekkerder dan een doel bereiken.

Tjallingii bij Omroep Gelderland:

Al weken het plan

De resterende 53 kilometer zijn een zegetocht voor Tjallingii, helemaal als het parcours op 200 meter zijn voortuin schampt, en er nog twee rondes door Arnhem verreden worden. Er staan rijen mensen die hem geluk toewensen.

Aan de finish mag hij zijn verhaal wel tien keer herhalen. Aan verslaggevers van Denemarken tot de Verenigde Staten vertelt hij dat hij dit al weken van plan was, vanaf het moment dat hij het routeboek van de 99ste Giro d’Italia voor het eerst onder ogen kreeg. Zijn kinderen Sven en Nina klimmen bij hem op het podium. Na vandaag ziet hij ze drie weken niet, de Giro duurt nog tot 29 mei.

Meesterknecht Tjallingii is hoofdrolspeler voor een dag en geniet van iedere seconde. „Al die mensen die me toejuichten. Zo gaaf. Dit wilde ik ze teruggeven.”