Ajax kampte zichtbaar met faalangst

De 1-1 van Bryan Smeets tien minuten na rust was voor de Amsterdamse koploper, even nog virtueel kampioen, fataal.

Teleurstelling bij fans van Ajax op het Leidseplein nadat PSV kampioen is geworden. Koen van Weel/ANP

Ajax heeft de landstitel vanmiddag in dramatische omstandigheden verspeeld met een gelijkspel tegen De Graafschap. De 1-1 van Bryan Smeets tien minuten na rust was voor de Amsterdamse koploper, even daarvoor nog virtueel kampioen, fataal.

PSV prolongeert na de overwinning op PEC Zwolle de landstitel, iets dat weinigen nog voor mogelijk hielden gezien de uitgangssituatie om half drie vanmiddag.

Een ontknoping die alle beschrijving tart, maar vooral door onmacht van Ajax is veroorzaakt. Bij Frank de Boer, in prijzen bemeten nog steeds de beste coach van zijn generatie, loopt controle als rode draad in zijn trainersloopbaan, maar juist daarop liep Ajax vanmiddag stuk op de Vijverberg: geen rust, geen overzicht. Bezweken onder de druk, iets anders kan het niet zijn. De Boer en zijn ploeg zijn zo een trauma rijker in een seizoen dat hij afgelopen weekend “compleet mislukt” noemde in het geval van het mislopen van de titel. Dat is dus gebeurd, tegen de nummer zeventien van de eredivisie, een ploeg die om weinig nog streed, maar dat wel deed.

In de eerste tien minuten liep De Graafschap onder leiding van Bryan Smeets op het middenveld Ajax al aan gort, maar Amin Younes, rechteraanvaller van Ajax in bloedvorm, scoorde knap en daarmee leek bij de koploper op dat moment, de virtuele kampioen, een last van de schouders. Winnen moest, de voorsprong was er in ieder geval al, de rest zou vanzelf komen, zo leek.

Gekke dingen

Maar het was een middag van stroperigheid. Bloedheet en onvoorspelbaar, met Ajax uit vorm en zichtbaar met faalangst kampend. Voor wie belangen had bij het een of ander werd het een voetbalgevecht dat niet licht vergeten zal worden: nerveus, zenuwslopend, slecht voor het hart

Kansen kwamen, eerst op de 2-0, daarna op de 2-1. Met name de jonge rechtsbuiten Vaclav Cerny zal zich de enorme kans halverwege de eerste helft, schuin voor open doel, nog wel even heugen. Hij schoot hard en onbezonnen over. Zo was er veel ongecontroleerd: Nemanja Gudelj deed gekke dingen, nam corners die niet aankwamen en een vrije trap die wild overging.

Een goal die Ajax miljoenen kost

Dat na rust Ajax door zou drukken leek een kwestie van minuten, maar De Graafschap bracht de agressie waarvoor iedereen die PSV lief heeft de club uit de Achterhoek nog tot in lengte van jaren dankbaar mag zijn. De Graafschap maakt zich op voor playoffs om lijfsbehoud in de eredivisie, maar speelde alsof alles nog op het spel stond tegen Ajax. Bryan Smeets kreeg tien minuten rust de bal rand zestien en schoof droog binnen. Een goal die Ajax miljoenen kost, tenzij de Champions League via de voorronde alsnog bereikt wordt.

En toen werd het stil, in het uitvak, op straten in Amsterdam, en voor talloze televisies. Ajacieden op het veld, gewend aan gedegen opbouw en geduld, moesten vol gas ten aanval, in allengs wanhopigere stijl. Arek Milik, clubtopscorer met 21 goals, werd gewisseld voor Anwar El Ghazi, maar die had weinig te zoeken in dit opportunistisch voetbal waarin Ajax noodgedwongen verviel. Mike van der Hoorn mee naar voren, dat werk. Amin Younes dribbelde zich via de achterlijn nog twee keer in gevaarlijk positie, maar zijn balletjes terug kwamen niet bij spitsen in kansrijke posities. En zo verstreken de minuten, maar honderd procent kansen kwamen niet, en de middag ging voetbalhistorie opleveren, dat was te voelen. De Boer stond onafgebroken, met zijn loopgips te danken aan een gescheurde achillespees. Het zweet gutste, maar hij was machteloos.

Niet te bevatten

Een counter, drie in het blauw tegen één van Ajax, in de 89ste minuut had nog zelfs de 2-1 voor De Graafschap moeten zijn, maar Smeets stuitte op Cillessen. Mensen stonden op uit hun stoeltjes in de slotminuut, wilde niets missen, wachtend op het eindsignaal van Björn Kuipers.

Dat kwam, om 16.25 uur. 1-1, Ajax gelijk, PSV kampioen. Op het veld, in De Vijverberg, hingen de koppies slap. Spelers stortten ter aarde, De Boer zeeg ineen in zijn stoel in de dugout. Supporters van Ajax met de handen van het haar, van ongeloof. Een enorme kerf op de ziel van Ajax, vernederd in het jaar waarin eerder al het grootste icoon de club ontviel. Het is bijna niet te bevatten.