Wel een splinternieuwe auto, geen aanschafkosten

Tegen vaste maandlasten in een nieuwe auto rijden: een stijgend aantal mensen doet het. „Jonge mensen leasen een auto zoals ze een smartphone-abonnement nemen.”

Illustratie XF&M

Nieuwe auto nodig? Met private lease kom je er aan zonder aanschafkosten en voor een vast maandbedrag. Verzekering, onderhoud, afschrijving en wegenbelasting zijn inbegrepen. Na een afgesproken periode, bijvoorbeeld een jaar, lever je ’m weer in. Hoe langer de looptijd, hoe lager het maandbedrag.

Private lease wordt steeds populairder. Vorig jaar sloten 36.000 mensen een contract af, twee keer zoveel als in 2014. In de eerste maanden van dit jaar zette die groei door. Dealers, leasemaatschappijen en importeurs bieden een groot aantal modellen aan. De maandlasten zijn afhankelijk van de auto, van de leasetermijn en het aantal kilometers per jaar. Grofweg kost het zo’n 200 tot 400 euro.

Nadeel is dat een leaserijder soms minder keuzevrijheid heeft. Zo beperken de meeste aanbieders zich tot kleinere auto’s en kan de accessoirekeuze beperkt zijn. Opties als airconditioning of een navigatiesysteem kunnen tot de standaarduitrusting behoren maar ook bovenop de leaseprijs voor kosten zorgen. Voor schade die niet op derden verhaald kan worden, kan een eigen risico van maximaal 500 euro worden aangehouden – dat verschilt per leasemaatschappij. Daar staat daartegenover dat je geen spaargeld of dure financiering nodig hebt voor een leaseauto.

‘Vorm van ontzorging’

Het populairst zijn kleine auto’s als de Volkswagen Up! en de Fiat 500. Daar komen veel jonge mensen op af: 30 procent van de contracten wordt afgesloten door automobilisten tussen de 18 en 35 jaar. Binnen die leeftijdsgroep heeft nog geen 19 procent een auto in eigendom. „Zij leasen een auto zoals ze een smartphone-abonnement nemen”, zegt woordvoerder Guido Roosenkrans van Toyota Nederland. „Het is een vorm van ontzorging.”

Private lease is niet per definitie goedkoper dan autobezit – een eigen auto kan worden ingeruild. Wie nog een eigen auto bezit en wil overstappen, kan die auto wel inruilen tegen een private lease-model: dan wordt het maandtermijnbedrag verlaagd op basis van de inruilwaarde. Het totale verschil in kosten tussen private lease en privébezit is hooguit enkele tientjes.

Maar er zijn potentiële obstakels. Want wat als je voor een nieuwe baan plotseling veel meer moet gaan rijden dan het contractueel vastgelegde maximum per jaar? Of wanneer je halverwege je leasecontract werkloos raakt? Dit soort situaties kan de kosten laten oplopen.

De contractvoorwaarden bleken in het verleden per aanbieder nogal te verschillen, en ze waren niet altijd even helder. Daarom kwam er op initiatief van de VNA en de Vereniging van Financieringsondernemingen (VFN), in samenwerking met de Consumentenbond en onder toezicht van de SER, een Keurmerk Private Lease. Dit ‘kwaliteitslabel’ moet zowel consumenten als aanbieders beschermen tegen financiële risico’s; de aanbieders tegen wanbetalers, de consument tegen onverantwoorde financiële verplichtingen. Daarmee wil de VNA woekerpolis-achtige excessen voorkomen. Van grootscheepse misstanden in de sector was geen sprake, zegt VNA-directeur Renate Hemerik. „Maar we wilden voorkomen dat er dingen zouden gebeuren waar andere sectoren als banken en verzekeraars een zware tol voor betaalden.”

Opzegvergoeding

Inmiddels voert een meerderheid van de aanbieders het keurmerklogo. Onder de keurmerkvlag kan het nu niet meer gebeuren dat bij tussentijds opzeggen van een leasecontract de klant alle resterende termijnen moet voldoen. De opzegvergoeding mag niet hoger zijn dan het verschil tussen het totaal van al betaalde termijnbedragen en dat van de – hogere – maandtarieven die zouden zijn berekend voor de feitelijke duur van de overeenkomst tot het opzegmoment; bij een kortere contractduur loopt het maandtarief immers op.

Stel: je zegt na drie jaar een auto op die je voor een periode van vijf jaar had geleased tegen een maandtarief van 250 euro. Dat tarief zou bij een looptijd van drie jaar 300 euro zijn geweest. Het verschuldigde verschil over drie jaar is dan 36 x 50 euro, ofwel 1.800 euro, terwijl het volledige bedrag voor de formeel resterende termijnen (24 x 250 euro) was uitgekomen op 6.000 euro.

Daarnaast mag de leaseprijs, op correcties voor wegenbelasting en btw-verhoging na, tijdens de looptijd niet verhoogd worden. In een schadeprotocol moet staan hoe schades bij teruggave van de auto worden behandeld; in hoeverre draai je zelf op voor de kosten van krassen en deukjes? Het eigen risico voor de verzekerde mag ook in dat geval niet hoger uitvallen dan 500 euro per schade. Al kan de eigen bijdrage verdubbelen als de contractant binnen een jaar twee keer schade rijdt.

‘Aanvaardbare schade’ verschilt

Het is belangrijk vooraf een goede inschatting te maken van het aantal kilometers dat je denkt te gaan rijden. De prijs voor meerkilometers boven het contractueel afgesproken maximum kan, afhankelijk van het aantal, oplopen van bijvoorbeeld 5 tot 15 eurocent per kilometer; het keurmerk noemt geen bedragen. Houd daarnaast rekening met onwaarschijnlijke scenario’s. Als het leasecontract is ondertekend door twee personen, kan het bij overlijden van een van beiden niet worden opgezegd.

Verder verschillen per aanbieder de voorwaarden voor de algehele staat van de auto bij inname. Als een leasemaatschappij de formule van ‘aanvaardbare schade’ hanteert, dus de gebruikssporen die voortvloeien uit ‘normaal gebruik’ van de auto, lijkt het logisch dat een auto vier jaar normaal gebruik in Amsterdam-West minder ongeschonden doorstaat dan in de Achterhoek.

En een waarschuwing van de Consumentenbond, die op zijn site een overzicht heeft opgenomen van do’s en dont’s: de BKR-registratie van het leasecontract kan in de weg zitten als je een hypotheek wilt afsluiten. Maar wie zich inleest, vindt in de richtlijnen voldoende houvast om tot een verantwoorde afweging te komen.