Gediscrimineerd door de popo? App!

Allochtone jongeren worden vaker staande gehouden dan autochtone jongeren. Er komt een app om dat te melden.

Logo Kies een Kant om te informeren over de antidiscriminisatieapp.

Sms POPO naar 4333. De app Kies een Kant wil discriminatie door politieagenten gaan monitoren. Jongeren kunnen via de app melden dat zij vinden dat de politie hen onterecht staande heeft gehouden.

Op deze manier hopen mede-initiatiefnemers Karim Khamis (26) en Jair Schalkwijk (32) gegevens te verzamelen over ‘etnisch profileren’: het staande houden van mensen op basis van hun afkomst of uiterlijke kenmerken. Vorige week startte een crowdfunding-actie die de app mogelijk moet maken.

Dat discriminatie binnen de politie een probleem is, is bekend. Begin 2015 beschreef toenmalig korpschef Gerard Bouman in een interne memo hoe allochtone agenten belachelijk worden gemaakt en worden buitengesloten door hun collega’s. En al jaren krijgt de politie klachten over etnisch profileren bij het werk op straat. Op sociale media posten jongeren van niet-westerse komaf vaak berichten over agenten die volgens hen discrimineren: zij zouden hen vaker staande houden voor bijvoorbeeld een identiteitscontrole dan blanke Nederlanders.

Anderzijds is het ook zo dat laagopgeleide jonge mannen met een migratieachtergrond statistisch gezien veel kans hebben in de criminaliteit te belanden. Uit onderzoek dat het Wetenschappelijk Onderzoeks en Documentatiecentrum van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (WODC) eind vorig jaar publiceerde, blijkt dat mensen die tussen 1995 en 1999 als migrant naar Nederland gekomen zijn drie keer zo vaak van misdrijven worden verdacht als autochtone Nederlanders. Volgens het WODC is de voornaamste reden hiervoor de overrepresentatie van mannen in deze groep.

Maar cijfers over staandehoudingen zonder echte reden, zoals die waarover op sociale media geklaagd wordt, zijn er niet. De politie houdt geen registratie bij van deze controles, het ministerie van Veiligheid en Justitie evenmin. Overheid en politie sluiten de ogen voor etnisch profileren, vinden Khamis en Schalkwijk, die namens organisatie Controle Alt Delete de nieuwe ‘discriminatie-app’ willen gaan ontwikkelen. Jongeren kunnen met deze app zélf gaan bijhouden of zij al dan niet rechtmatig zijn staande gehouden.

Het idee is dat elke gebruiker een profiel voor zichzelf aanmaakt, en daarbij ook zijn etnische achtergrond kan aangeven. Vervolgens maken zij melding van een controle door de politie, en geven zij aan wat er volgens hen gebeurd is, en welke reden de politie opgaf voor de aanhouding. Het plan voor Kies een Kant is deels afgekeken van de Londense app Y-stop, waarmee gebruikers onrechtmatig gedrag van agenten kunnen melden.

Zou zo’n app aanslaan in een wijk als de Schilderswijk? Mohammed Ghay (29) denkt van wel. „Zo’n app is een laagdrempelig middel waar elke jongere gebruik van kan maken. Iedereen heeft een smartphone.” Ghay woont in de Schilderswijk en is secretaris van de stichting Vertrouwensherstel Burger & Overheid, dat etnisch profileren wil tegengaan. „In de discussie rond etnisch profileren zien we politie en overheid de ene na de andere fout maken. De app kan helpen het probleem eens goed inzichtelijk te maken.”

En de politie? Die vindt het doel van de app in principe goed, maar heeft toch liever dat mensen schriftelijk een klacht indienen. Controle Alt Delete vroeg de politie vorige week de eerste euro te doneren voor de crowdfunding, maar de politie liet verstek gaan. Op de crowdfundingteller staat nu 1.700 euro. Binnen 70 dagen moet dat 25 duizend geworden zijn, en dan kan de app gebouwd gaan worden.