‘Criminelenbiljet’ 500 euro verdwijnt

De Europese Centrale Bank stopt met het drukken van het briefje van 500 euro. Sommige landen zijn tegen.

Een miljoen euro contant geld past gemakkelijk in een klein koffertje. Mits dat miljoen bestaat uit briefjes van 500 euro. Vanwege dit praktische voordeel is het biljet volgens de Europese politieorganisatie Europol favoriet onder criminelen. Maar biljetten van 500 euro worden schaars. In 2019 stop de Europese Centrale Bank (ECB) met het drukken van de rozepaarse eurobriefjes. De reden: er zijn zorgen dat „dit bankbiljet illegale activiteiten kan faciliteren”, schreef de ECB woensdag in een persbericht.

De ECB drukt nog door tot 2019 omdat het extra biljetten van 100 en 200 euro moet bijdrukken ter compensatie van het wegvallen van het grootste eurobiljet, zegt een woordvoerder. Hoeveel deze operatie kost, is nog onbekend.

Van het briefje van 500 euro, het grootste eurobiljet, zijn zo’n 600 miljoen stuks in omloop, met een totale waarde van 300 miljard euro. De briefjes vertegenwoordigen maar 3 procent van alle eurobiljetten, maar zijn wel goed voor 30 procent van de waarde van alle contante euro’s in omloop.

Wie briefjes van 500 euro bezit, hoeft ze niet om te wisselen. De bestaande briefjes behouden „altijd” hun waarde, meldt de ECB, „in het licht van de internationale rol van de euro en het wijdverbreide vertrouwen in bankbiljetten”.

Al langer is er discussie over het al dan niet afschaffen van het het lila biljet. Ook minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) heeft zich daarin gemengd. In februari heeft hij ECB-president Mario Draghi gevraagd te kijken naar maatregelen tegen dure briefjes, meldde hij op Twitter, „vooral het biljet van 500 euro”.

Tegenstanders zijn er ook: Oostenrijk en Duitsland. Beide landen zijn bovengemiddeld gehecht aan contant geld, hun inwoners rekenen ook het vaakst af met contant geld van alle Europeanen. Bovendien hebben deze landen een economisch belang: behalve in Luxemburg worden de biljetten gedrukt in Oostenrijk en Duitsland.

De kritiek uit deze landen is dat het met het verdwijnen van het 500 euro briefje moeilijker wordt om een grote hoeveelheid contant geld aan te houden, waardoor mensen min of meer gedwongen worden hun geld bij de bank te stallen. In het licht van de almaar dalende rente bestaat de angst dat ook particulieren op termijn te maken krijgen met negatieve spaarrente.