Column

Trump heeft nu de handen vrij voor campagne tegen Clinton

Donald Trump wordt de Republikeinse kandidaat bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Ted Cruz, zijn laatste serieuze rivaal, maakte de weg vrij door na zijn zware nederlaag in Indiana, dinsdag, uit de race om de nominatie te stappen. De kansloze John Kasich volgde woensdag. Blijft over: Trump.

Hij kan zich nu richten op het gevecht om het Witte Huis, in november. „Nu gaan we Hillary Clinton pakken”, zei Trump. Voor Clinton is dat moment er nog niet: aan Democratische zijde zorgde Bernie Sanders weer voor een verrassing door haar te verslaan.

Het verandert niets aan haar voorsprong op Sanders. Maar na een reeks nederlagen toonde Sanders opnieuw aan dat hij teleurgestelde Democraten aan zich kan binden, met name jongeren. Zijn boodschap dat Clinton zich voegt naar de macht van Wall Street en mede schuldig is aan avonturisme in Irak en Libië blijft vitaal.

In Trump krijgt de verscheurde Republikeinse partij een bizarre kandidaat. De New Yorkse onroerendgoedmiljonair is een voormalige donor van de Democraten. En voor zover er lijn in zijn politieke standpunten uit het verleden valt te herkennen, zijn die moeilijk te rijmen met de Republikeinse agenda.

Politieke veteranen wrijven zich de ogen uit. Toen Trump zich kandidaat stelde, in juni vorig jaar, leek het onwaarschijnlijk dat hij ver zou komen.

Het idee van een ‘vijandige overname’ van de Grand Old Party door Trump is werkelijkheid geworden. De outsider is erin geslaagd de brede weerzin te verzilveren tegen het Republikeinse establishment en tegen het onvermogen iets aan de koers van het land te veranderen. Zijn populistische oprispingen – tegen migranten, moslims, Amerikaans engagement in de wereld – sloegen aan bij een significante groep kiezers. Zijn rivalen hebben nooit een antwoord gevonden op Trumps handige gebruik van sociale media en de beledigingen waarin hij grossiert. Dat die stijl, met gewelddadige en misogyne boventonen, iemand die het hoogste ambt van het land ambieert onwaardig is, bleek geen doorslaggevend argument voor zijn kiezers.

Boven de Republikeinse partij hangt een groot vraagteken. Een scheuring is denkbaar. Over de noodzaak van een derde, onafhankelijker kandidaat wordt gespeculeerd. De actuele vraag is of Republikeinen genoeg weerzin tegen Clinton hebben om Trump nu te omarmen. Clinton, niet veel populairder dan Trump, moet de komende tijd het hoofd bieden aan twee tegenstanders die van antipolitiek een krachtig handelsmerk hebben gemaakt. Sanders heeft haar al gedwongen naar links op te schuiven. Haar politieke zijwindgevoeligheid zal verder op de proef worden gesteld.