Loonsverhoging voor Van Nieuwkerk en verlies op de gids

Publieke omroep Hoe staan de omroepen er financieel voor? Inventarisatie van de jaarrekeningen van acht omroepen

Zeker 19 bestuurders en 22 presentatoren van de publieke omroep verdienden vorig jaar meer dan een minister. Dat blijkt uit een inventarisatie van de jaarrekeningen van de acht grote omroepen. Die salarissen vallen nu nog binnen de norm, maar moeten van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) worden verlaagd.

Ondertussen sloten alle omroepen het jaar af met een lager en/of negatief exploitatiesaldo. Dat komt door hogere productiekosten voor tv, radio en online. Ook nemen traditionele inkomsten van de omroepen af: er komt minder geld uit Den Haag en de opbrengst van programmabladen, dvd’s en cd’s daalt. Alleen de verkoop van programma’s en formats stijgt.

Vijf opvallende bedragen in de jaarrekeningen van AVRO-TROS, BNN-VARA, KRO-NCRV, MAX, EO, VPRO en taakomroepen NOS en NTR.

178.000 euro

Veel woorden maakt BNN-VARA in het jaarverslag over 2015 niet vuil aan het pop-up restaurant van De Wereld Draait Door. Eén zinnetje en een voetnoot krijgt het fiasco, bij de toelichting op de ‘nevenactiviteiten’; dat zijn de extra activiteiten die omroepen ontplooien om geld te verdienen.

Voor het eerst is duidelijk hoeveel de omroep inschiet bij het mislukte restaurant. BNN-VARA leed een verlies van 178.000 euro op deze nevenactiviteit, een ‘niet-programmatisch evenement’. Het restaurant was in december twee dagen open. Volgens de jaarrekening maakte BNN-VARA 706.000 euro kosten voor het restaurant. Daartegenover stelt men 528.000 euro baten, maar het is onduidelijk wat die opbrengst precies behelst.

17 miljoen euro

Nu de subsidie daalt, moeten omroepen van staatssecretaris Dekker (Media, VVD) meer alternatieve inkomstenbronnen zoeken. Dat schiet nog niet erg op, blijkt uit de jaarrekeningen van de acht omroepen. De meeste zagen de inkomsten uit nevenactiviteiten dalen. Dat komt met name door een lagere verkoop van cd’s en dvd’s van tv-programma’s. AVRO-TROS zag die omzet 10 procent dalen (naar 2,3 miljoen euro), de VPRO met 17 procent (naar 1,4 miljoen).

Alleen verkopen of in licentie geven van programma’s, formats of fragmenten leverde vorig jaar meer op dan in 2014. KRO-NCRV verdiende zelfs anderhalf keer zoveel met programmaverkopen (2015: 4,7 miljoen euro). Maar BNN-VARA stelt in het verslag: „De exploitatie van ons programmapakket op video-on-demanddiensten van de NPO en externe partijen [lees: Netflix, red.] verloopt stroef. Het beleid van de NPO maakt programmaverkoop voor on-demand-diensten voor BNN-VARA op dit moment onmogelijk.”

4.147.584 euro

Omroep MAX haalde in 2015 een omzet van meer dan 4,1 miljoen euro met zijn programmablad MAX Magazine. De seniorenomroep was daarmee de enige die de opbrengsten van zijn gids zag stijgen. Alle andere bladen zagen hun abonnementen en losse verkoop dalen. De VPRO haalde 12 procent minder omzet met zijn gids (2015: 8,6 miljoen), KRO-NCRV 6 procent minder (22,3 miljoen), AVRO-TROS daalde 5 procent (32,2 miljoen). Ook de oplage van de VARAgids staat onder druk. „Wij weten dat het tij niet te keren is”, stelt de omroep.

9.379 euro

Terwijl minister Plasterk de discussie over topinkomens in de publieke sector aanscherpt met een nieuw wetsvoorstel, gaf BNN-VARA 9.379 euro loonsverhoging aan zijn best betaalde presentator. Matthijs van Nieuwkerk (DWDD) verdiende vorig jaar 580.000 euro. BNN-VARA had tien presentatoren (tv en radio) die in 2015 meer verdienden dan de norm van 178.000 euro. De drie directeuren zaten daar ook boven. Dat mag overigens: hun loon moet binnen zeven jaar worden afgebouwd. AVRO-TROS had drie directeuren en vier presentatoren boven of net op de norm, KRO-NCRV ook.

In totaal hadden de omroepen 19 bestuurders (directeuren, hoofdredacteuren) en 22 presentatoren in dienst die meer kregen dan een minister. Dat aantal daalt wel: Jack van Gelder (NOS) vertrok, evenals dj’s Sander Lantinga en Coen Swijnenberg (BNN-VARA). Eén BNN-VARA-presentator leverde bijna een ton in, net als een presentator van AVRO-TROS.

23,7 mln euro

Dat sommige omroepen beschikken over een goed gevulde spaarpot was al bekend. Vooral de ‘oude’ verenigingen hebben in de loop der jaren een behoorlijke beleggingsportefeuille opgebouwd.

BNN-VARA en AVRO-TROS geven enig inzicht in het jaarverslag. AVRO-TROS had in 2015 beleggingen ter waarde van ruim 9,4 miljoen. Dat is 6 ton minder dan in 2014. BNN-VARA verdiende wél aan zijn beleggingen: de aandelen en obligaties ter waarde van 23,7 miljoen zorgden voor een rendement van 689.000 euro.