Lager Toontje: te veel bas op popfestivals in A’dam

Bastonen dragen veel verder dan hoge. De regels voor festivals zijn gebaseerd op foute metingen, stelt een actiegroep.

Bastonen op popfestivals dragen verder en veroorzaken meer overlast dan wat gemeten wordt, stelt Lager Toontje. Foto Rbbin van Lonkhuijsen/ANP

Een festival van veraf aanhoren is altijd een beetje een rare ervaring. Wie niet voor het podium staat maar een kilometer verderop langsloopt of in het park zit, krijgt de indruk alsof er bij het podium een box staat die alleen maar lage tonen produceert. Alsof het festival alleen maar draait om zo’n dreun, die doortrilt in je borst. Een geluid dat je voelt, en niet alleen hoort.

Vlak voor het podium is het geluid natuurlijk veel diverser, maar een bastrilling draagt nou eenmaal verder door de lucht.

Precies dat is het onderwerp van een handtekeningactie die is opgezet door actiegroep Lager Toontje. Een petitie die minder gaat over geluidsoverlast door festivals in het algemeen, maar vooral over bastonen. Volgens de initiatiefnemers worden deze tonen namelijk consequent vergeten bij het meten van de geluidsoverlast van festivals – met trillende ramen tot gevolg. 1.200 handtekeningen zijn nodig voordat de gemeenteraad het initiatief behandelt. „We verwachten dat we daar deze week overheen gaan”, vertelt initiatiefnemer Peter Welp.

Om precies te begrijpen hoe het zit met die bastonen is een klein beetje natuurkunde nodig. Geluid wordt meestal gemeten in dB(A): een norm die rekening houdt met de beperkingen van het menselijk oor. Niet alle tonen worden door de mens namelijk even hard ervaren. De gevoeligheid neemt af naarmate een toon lager wordt. dB(A) maakt een soort gemiddelde weging. Deze eenheid wordt gebruikt bij het meten van geluidsoverlast van festivals.

Dit leidt er volgens de initiatiefnemers echter toe dat lage tonen disproportioneel niet worden meegenomen in de metingen van de gemeente. Zij pleiten voor metingen in dB(C): een meting zonder correctie, waar de bas meer invloed heeft op de totale meetwaarde. Immers, de bastoon draagt verder, en veroorzaakt dus meer overlast dan wat gemeten wordt in dB(A).

Officieel mag in Amsterdam het verschil tussen de twee 15 dB bedragen, maar dit wordt vaak niet gehandhaafd. Meestal wordt alleen dB(A) gemeten. Welp ontdekte dit door bij elk stadsdeel een Wob-verzoek in te dienen; alleen Appelsap en Solstice bleken zich aan de norm te houden.

De zoveelste „verongelijkte babyboomer”-actie, zoals evenementenorganisator Daniel van Drunen de vele protestgeluiden tegen evenementen vorige week in Het Parool noemde? Niet volgens Welp. „De branche reduceert het probleem vaak tot iets individueels, iets van een paar mensen. Maar dit is een serieus probleem. Burgers horen jaar na jaar dat ze niet mogen klagen omdat het festival binnen de norm past.”

Bovendien krijgt het initiatief onverwachte steun uit andere plekken in het land. In Zwolle is al twee keer een evenement afgelast, nadat de gemeente de geluidsnormen naar beneden had bijgesteld. Overwegingen van basgebruik werden hierbij meegenomen.

Opmerkelijk genoeg is op 28 april een voorstel aangenomen in de gemeenteraad over een consequenter festivalbeleid. Het initiatief van D66 werd gesteund door VVD en SP. In het voorstel wordt uitgebreid gesproken over bastonen en het vaststellen van een beter beleid hiervoor. Zo wil D66 dat het geluid aan de gevel bepalend moet zijn voor een vergunning, en niet het geluid bij het festival. Welp omarmt dit initiatief, maar blijft terughoudend. „Ze willen bijvoorbeeld ook samen met de branche gevelnormen opstellen. Dat is de slager vragen zijn eigen vlees te keuren.”