Kroes krijgt betaalde adviesfunctie bij Uber

Een nieuwe klus voor de oud-eurocommissaris werpt ander licht op haar goede netwerkcapaciteiten.

Neelie Kroes: Uber-adviseur Foto Robin Utrecht

Neelie Kroes heeft stevig genetwerkt toen ze in februari naar Silicon Valley vloog als ambassadeur van StartupDelta, een vehikel van het ministerie van Economische Zaken om jonge techbedrijven te promoten.

Ook voor zichzelf, blijkt nu. In maart werd al bekend dat de 74-jarige Kroes per 1 mei toezichthoudend directielid bij het Californische techbedrijf Salesforce werd. Afgelopen woensdag liet Uber weten dat Kroes voorzitter van een nieuwe adviesraad van het digitale taxibedrijf wordt. De voormalig minister en eurocommissaris adviseert Uber sinds deze week over regelgeving en mededinging en krijgt betaald in een onbekend aantal aandelen in het bedrijf.

Kroes krijgt niet betaald voor haar ambassadeursschap van StartupDelta. Haar taak om het algemene ondernemingsklimaat in Nederland voor start-ups te verbeteren, duurt nog enkele maanden. Dat weerhoudt haar er niet van om nu alvast betaalde klussen te doen voor individuele bedrijven die hier willen uitbreiden.

In De Wereld Draait Door vertelde Kroes eind februari over haar trip met premier Mark Rutte (VVD) naar Silicon Valley voor StartupDelta. Ze vertelde hoe ze daar de topmannen van Uber en Salesforce had geprobeerd over te halen om te spreken op Startup Fest Europe, een festival dat StartupDelta eind deze maand organiseert. Op het programma staat nu inderdaad Uber-oprichter Travis Kalanick als spreker. Salesforce sponsort een deel van het festival. Het techbedrijf kondigde vorig jaar aan 100 miljoen dollar in Europese startups te gaan investeren.

Eurocommissaris

Als eurocommissaris Digitale Agenda was Kroes fervent voorstander van het omstreden taxibedrijf Uber. Ondernemers schoppen de boel nu eenmaal in de war, vond ze. Toen een Brusselse rechter een verbod op Uber afkondigde, was ze woedend. „Wat voor rechtssysteem is dit?” schreef ze op een weblog.

Haar vorige baan als eurocommissaris belemmert haar nu niet om voor Uber te gaan werken. De afkoelingsperiode van 18 maanden is voorbij. Vorig jaar werd Kroes ook adviseur van de Amerikaanse zakenbank Bank of America Merrill Lynch, ondanks dat ze eerder als eurocommissaris voor Mededinging staatssteun voor banken onderzocht.

Uber, dat in 2009 werd opgericht, is inmiddels in 71 landen actief. Het lanceerde net de nieuwe dienst uberPOOL, dat gebruikers ritjes met elkaar laat delen. Het bedrijf wordt gewaardeerd op ruim 62,5 miljard dollar. Bij de snelle uitbreiding loopt Uber tegen allerlei lokale wettelijke belemmeringen op. UberPOP, dat klanten taxiritten laat boeken bij particulieren, is in Nederland bijvoorbeeld verboden.

„Natuurlijk heeft Uber het niet in alles bij het rechte eind”, zegt Kroes nu in een verklaring. Tegen de Financial Times zei ze: „Uber moet anders gaan communiceren. Er zijn nog steeds cultuurverschillen.”

Saoedi-Arabië

De achtkoppige adviesraad die Uber nu heeft opgetuigd, moet het bedrijf helpen om beter om te gaan met al die verschillende regels en wetten.

Naast Kroes zitten ook de Peruaanse oud-premier Roberto Daniño en de voormalige Amerikaanse minister van Transport Ray LaHood in de raad. En prinses Reema Bint Bandar Al Saud van Saoedi-Arabië. In dat land mogen vrouwen niet zelf rijden – een gat in de markt voor Uber. In 2014 bood Uber als stunt aan vrouwen naar de stembus te brengen, toen die voor het eerst mochten stemmen.

    • Carola Houtekamer