Hoofdrol Tosca Niterink in nieuwe komische wandeldocumentaire

In de ‘wandel-roadmovie’ Caminho da Fé, een documentaire, is te zien hoe Niterink met haar ‘dans- en wandelpartner’ Anita Janssen zeven weken lang te voet door bergachtig Brazilië trekt. Ze volgen de 527 kilometer lange Caminho da Fé-pelgrimsroute.

De film van 57 minuten gaat maandag 16 mei in première op het Vurige Tongen festival in Ruigoord. “Het is een nieuw filmgenre voor Nederland,” zegt filmmaakster en medehoofdrolspeelster Anita Janssen, “de komische wandeldocumentaire. Het is een vrolijk reisfilm, een egodocument zonder navelstaarderij, heel anders dan de reisprogramma’s die meestal ziet. We zijn nu met filmdistributeur Cinemien in onderhandeling over wat de beste manier van distributie is.”

Uit de trailer van Caminho da Fé die nu is vrijgegeven blijkt dat de film een beeld biedt van de grote en kleine tegenslagen van het wandelende paar - ‘Wij zijn de eerste uitgetamponeerde Nederlandse vrouwen die deze route lopen’ - maar ook met momenten van wandelgeluk en de opmerkelijke ontmoetingen, met aldus Janssen ondermeer ‘heiligen, spiritisten, cowboys, gebochelden en een groot palet aan rare wijven’.

Ze worden gebeten door beesten, moeten hoge bergen op, maar genieten ook va de Braziliaanse natuur: als Tosca Niterink voor het eerst toekans ziet, barst ze al wandelend uit in de toekanvariant van het lied “Naar de speeltuin’: “Af en toekan/ gaan pa en moekan/ met ons naar de speeltuin toekan.”

Caminho da Fume

Janssen filmde de zeven weken durende wandeltocht. Niterink zorgde voor de voice over, en voorziet de gebeurtenissen van droogkomisch commentaar. Hoewel ook partner Anita Janssen (‘Annie’) al filmend soms nog wel eens in de wandeling snerpend commentaar kan geven op haar partner.

Niterink en Janssen liepen de pelgrimsroute van Sao Carlos naar Aparecida in 2013. Ze schreven er toen al over op de Achterpagina van NRC. Zo schreef Niterink toen na zeven weken wandelen: “We hebben de Caminho da Fé netjes uitgelopen. [...] Al zei Annie wel eens schertsend, in verband met mijn rookgedrag (als ik een berg oploop doe ik dat het liefst met een sigaret in mijn mond want dan gaan mijn longen open) dat ik niet de Caminho da Fé liep, maar de Caminho da Fume.”

Niterink en Janssen hebben al eerder korte gefilmde reisimpressies gemaakt, zoals over hun reizen in Azië en Egypte. Ook over hun Spaanse pelgrimswandeling in 2012, beschreven in NRC, maakten ze een boek ‘Klimmen naar kruishoogte’. En daarvan zijn ook korte filmimpressies. “Maar dat was toch meer voor een klein publiek, voor liefhebbers,” aldus Janssen.

Maar bij dit Braziliaanse wandelavontuur wilden ze het groter aanpakken. Omdat Nederlandse omroepen geen interesse hebben in komische documentaires van vrouwen ‘boven een bepaalde leeftijd’, aldus Janssen, besloten Niterink en zij aan crowdfunding te doen. Via de site Cinecrowd haalde het duo in 2013 bijna het dubbele van de beoogde 8.000 euro voor hun filmproject. “Het duurde even voor we het afhadden, want er kwam van alles tussendoor” zegt Janssen – zoals een het boek ‘De vergeetclub’ dat Niterink schreef over het tehuis van haar demente moeder. “Maar nu Caminho da Fé de wandel-roadmovie af is, willen proberen er een groter publiek te bereiken,” aldus Anita Janssen.