Bescheiden levens bestaan niet

Academy Street is een onopvallende straat in een noordelijke wijk van Manhattan. Hier slijt Tess Lohan haar dagen. Ze brengt als alleenstaande moeder haar zoon groot, ze werkt als verpleegster, ze kent weinig mensen, weinig mensen kennen haar.

De Ierse schrijfster Mary Costello heeft Tess uitgekozen als hoofdpersoon van haar roman Academy Street, die in 2014 werd bekroond als ‘Irish Novel of the Year’. Wanneer een auteur het leven van een onopvallend, ‘gewoon’ personage als onderwerp kiest, komt dat over als een statement, een beginselverklaring: kijk goed, er gebeurt van alles, dit leven is de moeite waard, het zegt wat over ons en onze wereld.

Tess groeit op in Ierland, in de jaren veertig van de vorige eeuw. Als klein meisje verliest ze haar moeder. De eerste hoofdstukken van de roman, waarin de begrafenis van de moeder wordt beschreven en de manieren waarop het moederloze gezin met het verlies probeert om te gaan, vormen het beste deel van de roman. Costello beschrijft erg goed, en met veel inlevingsvermogen, de verwarring van de kleine Tess, en het groeiende besef dat de begrafenis en alles wat daarbij hoort inderdaad betekent dat haar moeder niet meer terugkomt.

Vervolgens groeit Tess op tot een zwijgzame jonge vrouw, die naar New York emigreert om als verpleegster te gaan werken. De verlegen Tess raakt hopeloos verliefd en krijgt een kind dat ze vervolgens alleen opvoedt, in Academy Street. Dat is, na de dood van haar moeder, het tweede grote drama uit het leven van Tess: wanneer de jongen van wie ze houdt haar liefde eindelijk lijkt te beantwoorden, blijkt hij haar te zien dan een avontuurtje voor een nacht.

Costello gaat met grote stappen door het volwassen leven van haar hoofdpersonage, en daardoor krijgt de roman hier een daar iets opsommerigs. Na dat overrompelende begin, waarin Costello ruim de tijd nam om het gevoelsleven van het kind Tess te beschrijven, is dat een beetje teleurstellend. Wanneer Costello weer wat uitgebreider op bepaalde belevenissen of emoties ingaat, leeft het boek meteen weer op.

Er zijn bescheiden mensen, maar er zijn geen bescheiden levens. Ook het stille, nauwelijks opgemerkte leven van Tess Lohan zit vol drama en verlangen en grootste gevoelens. In deze kleine roman slaagt Costello erin ons dat te laten zien. Er gebeurt weinig, ondertussen lijkt elk drama een roman waard: de dood van haar moeder, haar vergeefse liefde, de moeizame verhouding met haar zoon.