Gemeenten hielden miljoenen over op Wmo-budget

Dat komt onder meer doordat er door bezuinigingen strenger werd geïndiceerd, zo blijkt uit een enquête van Binnenlands Bestuur en de NOS.

Werknemers uit de zorg protesteren in 2014 op het Binnenhof tegen het besluit de zorgtaken vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) per 1 januari 2015over te hevelen naar gemeenten. Foto Martijn Beekman/ANP

Gemeenten hielden afgelopen jaar honderden miljoenen euro’s over op de Wmo-budgetten. Dat concluderen vakblad Binnenlands Bestuur en de NOS na een enquête onder bijna eenderde van de Nederlandse gemeentes. Het gaat naar schatting in totaal om zo’n 310 miljoen euro. Met name op het budget voor dagbesteding, begeleiding en ondersteuning werd flink overgehouden.

Afgelopen jaar werden de bijna vierhonderd gemeenten verantwoordelijk voor jeugdzorg, langdurige zorg aan hulpbehoevenden en arbeidsplekken voor gehandicapten. De overheveling ging samen met een bezuinigingsoperatie van miljarden euro’s. Naar nu blijkt hebben de gemeenten als gevolg daarvan onder meer gewerkt met strengere zorgindicaties, waardoor het voor mensen lastiger was Wmo-geld los te krijgen. Ook werd een groter beroep gedaan op de eigen kracht van hulpvragers.

Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) wordt door het rijk geld beschikbaar gesteld om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Hulpbehoevenden kunnen zo zelf hun zorg inlopen.

Geld over op dagbesteding

De uitgaven op veel Wmo-gebieden bleven daardoor ruim binnen de perken. Zo geven bijna negen op de tien gemeenten aan dat zij geld overhielden op de budgetten voor dagbesteding, begeleiding en ondersteuning. Het totale budget dat gemeenten in 2015 van het rijk kregen voor zorg, ondersteuning en huishoudelijke hulp vanuit de Wmo was 4,8 miljard euro.

Voor het doel huishoudelijke hulp had twee op de drie gemeenten aan het eind van 2015 nog geld in kas. De helft van de ondervraagden heeft zelfs te maken met een marge van 15 procent ten opzichte van wat begroot was. Verschillende thuiszorginstellingen kwamen afgelopen maanden in de rode cijfers, zoals bijvoorbeeld de failliete thuiszorggigant TSN.

Op de post jeugdzorg boekten twee op de vijf gemeenten een positief saldo, terwijl één op de drie met rode cijfers te maken heeft.

Ook overschotten in 2016

In de enquête is gemeenten ook gevraagd alvast vooruit te blikken naar 2016. Uit de antwoorden op die vraag blijkt dat de helft van de gemeenten verwacht ook dit jaar geld over te houden op de budgetten voor Wmo-uitgaven. Voor wat betreft de jeugdzorggelden zijn de respondenten minder positief gestemd: vier op de tien gemeenten verwachten dit jaar in de rode cijfers te komen.

Twitter avatar Iederin Ieder(in) Miljoenen #Wmo -budget onbenut. Goed voor gemeentebegroting, funest voor mensen met ziekte/beperking, zegt @illya66 in @NOS 20u-journaal

Belangenorganisatie Ieder(in) reageert tegenover ANP verbolgen op de uitkomst van de enquête. Een woordvoerder is bang dat gemeenten op basis van de uitkomsten denken dat ze nog meer kunnen bezuinigen nu blijkt dat er geld over is:

“Het is een rare situatie als gemeenten doen alsof ze goed bezig zijn, omdat er geld over is, terwijl veel mensen aangeven dat de Wmo nog niet goed geregeld is. Gemeenten kloppen zich ten onrechte op de borst. Het geld blijft niet over omdat het niet nodig is, het blijft over door verkeerde zuinigheid en een gebrek aan expertise bij de gemeenten.”

De Nederlandse Patiënten en Consumentenfederatie (NPCF) noemt het overschot “ongekend”. In een persbericht stelt directeur Dianda Veldman:

“Mensen komen hulp en hulpmiddelen tekort en maatwerk ontbreekt. De gevolgen werken met een domino-effect door in het leven van mensen. Dan kan het niet zo zijn dat er tegelijk miljoenen zorgeuro’s op de plank blijven liggen.”