VU onderzoekt zaak-Nijkamp opnieuw

Koen Suyk/ANP

De Vrije Universiteit in Amsterdam start een vijfde onderzoek in de zaak rond econoom Peter Nijkamp, die de afgelopen jaren van plagiaat, zelfplagiaat en datamanipulatie is beschuldigd. Het onderzoek is, zo laat een woordvoerder van de VU weten, dit keer bedoeld om te inventariseren hoe in het vakgebied van Nijkamp in wetenschappelijke publicaties wordt verwezen naar eerder werk.

De universiteit volgt met haar onderzoek het advies van het Landelijke Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI). Dit advies komt voort uit een klacht die Nijkamp bij het LOWI had ingediend, over een eerder uitgevoerd VU-onderzoek naar zijn oeuvre. Volgens Nijkamp is het onderzoek niet zorgvuldig, vertrouwelijk en onafhankelijk uitgevoerd, en is daardoor zijn naam beschadigd.

De commissie die het onderzoek uitvoerde, de commissie Zwemmer, concludeerde in haar eindrapport, dat vorig jaar 17 maart door de VU werd geopenbaard, dat Nijkamp uitvoerig, en soms omvangrijke tekstblokken uit eerder eigen werk recyclede, zonder bronvermelding. De commissie had zich bij haar onderzoek beperkt tot 261 wetenschappelijke publicaties vanaf 1995. Volgens de commissie was er sprake van „knip- en plakwerk om zo weer tot een nieuwe publicatie te komen”. Dit is in de media zelfplagiaat gaan heten. Volgens de commissie was het in 1995 al bekend dat het hergebruik van teksten zonder bronvermelding problematisch was, ook al stond er tot voor kort officieel nog niks over in de Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit.

Het LOWI wijst erop dat publicatieculturen kunnen verschillen tussen vakgebieden. Uit het rapport van de commissie Zwemmer blijkt niet dat ze dat heeft meegenomen in haar beoordeling.

Een woordvoerder van de VU laat weten dat de procedure van het nieuwe onderzoek nog niet vaststaat. Ook het te kiezen vakgebied is nog niet exact omlijnd. Of dit de ruimtelijke economie wordt, of de economie als geheel, staat nog niet vast.

Verder blijft de VU bij haar eerdere standpunt over de werkwijze van Nijkamp: het is een ongewenste vorm van eigen tekstrecycling.