Philips: leve de mastodonten

Commissarissen Philips brengt zijn divisie licht op korte termijn naar de Amsterdamse effecten- beurs. Wat zijn de drie opvallende onderwerpen?

Licht leiden kan zwaar zijn.

Deze week publiceerde Philips de eerste details van de beursintroductie van de aandelen van zijn lichtdivisie, Philips Lighting Solutions.

Drie onderwerpen trekken de aandacht. Een: het tweehoofdige directieteam van Lighting (7,5 miljard euro omzet, 36.000 werknemers) is niet op orde. De Fransman Eric Rondolat is de voorzitter, de Nederlander Rene van Schooten heeft nu twee taken (financiën en de lampenactiviteiten). Maar er mist nog een volwaardige financieel directeur, kun je afleiden uit het persbericht dat Philips (24 miljard euro omzet, 117.000 werknemers) deze week verspreidde.

Da’s ongewoon. Zonder echte financieel directeur heb je beleggers, zeker professionele beleggers, wat uit te leggen. Als de beursintroductie is gerealiseerd verwacht Lighting wel een derde directeur te benoemen, die dan chief financial officer wordt. De vertraging duidt erop dat kandidaten voor deze topfunctie niet wilden toehappen, zolang niet duidelijk was dat Lighting écht naar de beurs zou gaan. In het geval van een andere afloop, namelijk een overname door een of meer private equityfinanciers, zou het best zo kunnen zijn dat de nieuwe eigenaren zelf een financieel directeur willen benoemen.

Tweede opvallend punt. Het aandeel wordt gepresenteerd als een zogeheten dividendaandeel. Philips Lighting wil 40 à 50 procent van zijn nettowinst als contant dividend uitkeren. Dat vloeit voort uit het feit dat Lighting in gerijpte markten werkt waar lang niet alle winsten opnieuw geïnvesteerd hoeven te worden in groei. Geef een deel van die opbrengst dan meteen aan beleggers, is het idee. Bovendien ziet een hoog en stabiel dividend er nu – gezien de ultralage rente op spaargeld – aantrekkelijk uit voor (potentiële) aandeelhouders.

De derde opmerkelijke keuze is die van de vijf commissarissen. Vier van hen, allen mannen. hebben een Philips-historie. Commissaris nummer vijf is Rita Lane, een voormalige hoge manager bij Apple. Daarmee voldoet Lighting al meteen niet aan de wettelijke aanbeveling dat minstens 30 procent van de raad van commissarissen en de directie uit vrouwen moet bestaan.

Twee van de commissarissen levert de raad van bestuur van Philips zelf: topman Frans van Houten en financieel directeur Abhijit Bhattacharya.

Philips houdt na de beursgang misschien wel 75 procent van de aandelen en de top wil kennelijk een oogje in het zeil houden. Dat zie je andere grote concerns ook doen als ze dochters naar de beurs brengen, zoals ING bij verzekeringsdochter NN. Maar het kan ook met minder. Investeringsmaatschappij HAL heeft na de beursgang van opticienketen GrandVision vorig jaar nog 77 procent van de aandelen in handen. Maar onder de vijf commissarissen is maar een HAL-directeur.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) beheert 77 procent van de aandelen van ABN Amro, maar heeft geen directe vertegenwoordigers van de overheid in de raad van commissarissen benoemd.

De twee andere Lighting-commissarissen zijn oudgedienden. Mastodonten. Ex-Philips bestuurder Arhur van der Poel (1948) wordt president-commissaris. Goeie timing, want hij heeft vorige maand afscheid genomen als president-commissaris van chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven. Zijn maximale termijn van twaalf jaar zat erop. ASML was ooit ook een Philips-dochter.

Tenslotte stapt voormalig Akzo Nobel topman en werkgeversvoorzitter Kees van Lede (1942) van de raad van commissarissen van moeder Philips over naar de commissarissen van Lighting. Bij Philips zat zijn termijn van twaalf jaar er vorig jaar op, maar hij werd herbenoemd voor nog eens twee jaar. Tot 2017. Gezien zijn ervaring in ondernemingsbestuur en de transformatie van Philips (inclusief het afsplitsen van de lichtdivisie) was Van Lede’s langere aanblijven in het belang van Philips, hield de top zijn beleggers voor. Nu vertrekt Van Lede toch. Naar Lighting. Hij blijft tot de aandeelhoudersvergadering van 2018.

Waarom stapt hij over? Inderdaad, vanwege zijn kennis van en ervaring met commissariaten bij beursgenoteerde ondernemingen waar Philips Lighting profijt van zal hebben gezien de transformatie naar een zelfstandig bedrijf met een beursnotering.