‘Je hebt twee minuten’

Filmtrailers monteren Maurits Malschaert en Léon Noordzij vertellen de do’s en de don’ts van het monteren van filmtrailers. „Je hebt twee minuten om de film te verkopen.”

Een man kijkt in de verte, auto’s razen voorbij. „Dit is mooi”, zegt Maurits Malschaert. Met zijn compagnon Léon Noordzij werkt hij aan een trailer, en dit shot komt er zeker in. „Het is een soort verstilling, de wereld raast langs hem heen”, vervolgt Malschaert. Noordzij: „Het is al sterk zonder context. In onze context wordt het nog veel sterker.”

Filmtrailers wekken soms ergernis. Ze bevatten spoilers, geven de beste momenten weg of zijn zelfs misleidend. Maar voor de meeste mensen zijn ze de eerste kennismaking met een film. In twee minuten beslissen ze of ze een bioscoopkaartje kopen. Hoe haal je ze over?

Het bedrijf Spark van Maurits Malschaert (30) en Léon Noordzij (33) maakt trailers, onder andere voor Gooische Vrouwen 2, J. Kessels en A Family Affair. Prijskaartje: tussen de 4.000 en 12.000 euro. „Het ligt er maar net aan: wel of niet kleur corrigeren, sound design, titel design. Of we copywriters of componisten inschakelen.”

Op dit moment werken ze aan de trailer van Strike a Pose, een documentaire over zeven dansers van popster Madonna tijdens de Blond Ambition Tour in 1990, indertijd vastgelegd in de stijlvolle zwart-witdocumentaire In Bed with Madonna. Het was de tijd van Vogue, peroxideblond, zwarte punt-bh’s. In de film lag Madonna als queen bee op bed, omringd door haar adorerende dansers. De inmiddels 57-jarige diva staat nog steeds op dat grote podium, maar hoe liep het af met de dansers?

Puzzel

In hun huiskamerachtige kantoor in Amsterdam laten Malschaert en Noordzij zien hoe ze zo’n film bewerken. „Eerst kijken we alsof we gewoon publiek zijn”, vertelt Noordzij. „Daarna luisteren we een keer alleen naar de dialogen, welke daarvan vertellen het verhaal? Dan nog een keer, maar nu zonder geluid, alleen voor de beelden.” Zo maken ze twee selecties: elf minuten dialoog en zes minuten beeld. Dan begint de puzzel: er moet tekst en muziek bij. Daarvoor schakelen ze componisten en copywriters in.

„Muziek is het belangrijkst. Je hebt maar twee minuten, en muziek wekt heel snel een bepaalde emotie op”, zegt Malschaert. Hij toont drie versies van het begin van de trailer. Eerste versie: zwart beeld met de tekst „In october 1990 seven dancers were asked by Madonna…” – met trage, dramatische pianomuziek. „Aardig, maar te zwaar. We willen een Madonna-vibe.”

Tweede versie: zelfde beeld en tekst, nu met een pompende jarentachtigbeat. „Dit is weer iets te komisch. En die achtergrond is te kaal.” Derde poging: beelden van een drukke concertzaal, vingerknippen dat doet denken aan Madonna’s hit Vogue. „Ja, hier krijg je zin van.” Zo puzzelen Malschaert en Noordzij verder. „In de eerste akte van de trailer schetsen we het verleden, in de tweede het drama en in de derde waar het verhaal heen gaat.”

Terug naar de man die in de verte keek terwijl auto’s voorbij raasden. Het is een danser die toen op het toppunt van zijn roem was, maar zijn hiv-besmetting geheimhield. In dat shot steekt hij gewoon de straat over. Hij kijkt niet in de verte, hij wacht op een stoplicht. Maar met dramatische pianomuziek en een citaat erbij vat het shot de documentaire mooi samen.

Koelesjov-effect

„Dat is het Koelesjov-effect”, legt Noordzij uit. De Russische filmmaker Lev Koelesjov liet in 1918 hetzelfde shot van een zuchtende man volgen op een shot van een kom soep (suggestie: de man heeft honger), van een dood kind (de man rouwt) en een knappe vrouw (de man is geil). Conclusie: een filmshot krijgt pas betekenis in zijn context. „Zo doen wij dat voortdurend. Beelden in nieuwe context plaatsen om het verhaal sneller te vertellen. Want we hebben maar twee minuten.”

Liegen, een arthousefilm als spektakel verkopen: dat werkt alleen in Amerika. „Daar kan een film in zijn eerste week zijn geld terugverdienen, voordat kijkers beseffen dat ze bedrogen zijn. Hier niet”, aldus Maschaert. En hoe voorkom je dat je trailer te veel weggeeft? „Een trailer bevat altijd de beste momenten, maar je verklapt de afloop niet. Dat maakt nieuwsgierig.” Zoals bij Strike a Pose, waar een man geëmotioneerd zegt dat hij dit verhaal voor het eerst vertelt. Welk verhaal dan wel? Kijk eind mei maar in de bioscoop.